Người Chăm hay người Chàm!

Một ngày biết thị thành ta rời bỏ
Quay về thăm non nước giống dân Hời...

Cứ mỗi lần đến thăm những cổ tháp, đền đài Chăm hiu quạnh, tôi lại nhớ đến nhà thơ Chế Lan Viên. Ông yêu mếm nền văn hóa Chămpa, mỗi chữ trong mỗi bài thơ của ông dường như được đúc bằng những viên gạch kì bí. Ấy vậy mà trong một ca khúc bi tráng ông đã dùng chữ Hời để chỉ dân tộc chămpa! Chữ Hời ở miền trung phát nguyên từ chữ hời dùng để chỉ gọi nhau giữa người chăm nhưng với người Chăm thì chữ Hỡi biểu lộ một dụng ý khinh miệt. Cư dân chămpa tự gọi mình là chăm chứ không phải là Chàm, vốn là một từ tiếng Việt. Tại Ninh Thuận, Bình Thuận, người ta còn gọi là Chăm Chuk và Chăm Bani để phân biệt người Chăm theo đạo Balamon và người Chăm theo đạo Hồi Giáo-một tôn giáo mới chỉ xuất hiện ở thế kỉ thứ X ớ Champa

     Một điều cũng phải biết là người Chăm Châu Đốc không bao giờ thích gọi người khác là Chà hay là Chàvà. Chà ở đây không phải là cách gọi tắt của Chàvà như nhiều người vẫn nhầm tưởng. Trẻ em Việt chơi với trẻ em Chăm phát âm trại Ja thành Chà. Cũng như người miền trung đọc trại khách chú thành các chú. Chàvà là tiếng có nguồn gốc từ Java để chỉ những thương nhân người Ấn hoặc người Hồi quốc ở Sài Gòn hoặc một số tỉnh lị khác, còn riêng tại Châu Đốc thì có một bộ phận cư dân được gọi là Java Ku- cư dân Mã Lai nói tiếng Khmer.

(trích Tagalau3)