Đồng Hóa
Đồng Hóa
1.
Anh: một dị bản của thế giới mà trong một xã hội – nơi anh đang sống và lớn – từng ngày, anh tự nghiền nát phần dị bản của mình trong sinh hoạt; trong mối quan hệ chung chả với những dị bản khác – nhưng đó là một phần. Phần còn lại, cơ cấu hợp nhất của guồng máy hoạt động xã hội – nhất là giáo dục – từ nhà cho đến trường; và cả đời sống nữa. Anh – kẻ bị đồng hóa – kẻ nô lệ la hét để tung hô về tự do và dân chủ.
2.
Anh đã và đang làm kẻ bất lực – thay thế anh giải quyết những vấn đề khuất mắc của anh – và các cảm giác khó chịu, bốc đồng – anh đã mãi đi tìm – tìm những người thân, những người bạn, những người gần gũi và thương yêu anh nhất (trong chừng mục nào đó anh nghĩ là vậy)– cầu cứu nơi họ. Và như thế, dần dà anh đã tự đánh mất mình trong đóng hỗn độn ấy – anh tự tước đoạt nơi mình mọi thẩm quyền. Kẻ cả quyền sống.
3.
Nếu anh cảm thấy bị chịu nhiều hình phạt – hay trong khuôn phép chung chả ấy anh cảm thấy ngột ngạt – anh cảm là mình không tự làm chủ (kẻ cả nhịp sinh học của thân thể và sức chịu đựng của tâm trí); không hợp với mọi nhịp diễn – hay chẳng có thẩm quyền nào sai khiến, điều hành mọi thứ hợp với mình – thì tốt nhất anh nên tìm đến anh – và tìm đến một nơi riêng - ở đó: anh tập tễnh cân bằng ; làm chủ cả chính anh và mọi thứ xung quanh – anh sẽ tìm thấy anh đầu tiên; tìm thấy vị trí và ngôi vị của mình – thế giới riêng biệt.
Sài gòn, 11.2008

Bài bình luận
Cộng đồng ta bị đồng hóa?
khi sinh ra tôi la một người Chăm thứ thiệt, trong người tôi có dòng máu tổ tiên chăm đang chạy nhờ dòng máu đó nuôi sống tôi đến bây giờ, vì thê tôi luôn đặc câu hỏi tại sao về vấn đề văn hoá dân tộc? với mọi người xung quanh, bây giờ những câu hỏi chưa có câu trả lời thoả đáng đối với tôi, nhưng tôi hiểu một điều rằng Dân Tộc chúng Ta đang bị đồng hoá?
thế hệ người Chăm sau này họ đang đứng vị trí nào giữa DÂN Tộc Chăm và Dân Tộc Kinh, Người chăm không biết đọc, biết viết tiếng mẹ đẻ, thậm chí nói tiếng chăm còn lẩn nhiều câu tiếng việt, chưa nói đến ca hát bằng tiếng mẹ để, ngược lại họ đọc chữ và hát ngôn ngữ việt rất giỏi. kể cả đồng phục họ đang mặc, vậy giữa dân tộc chăm và dân tộc kinh hiện nay thế hệ trẻ người chăm đứng trong vị trí nào giữa hai dân tộc?
Hay dân tộc chúng ta đang bị đồng hoá?
hạnh phuc là bằng lòng với thực tại???????
3 lý do để tôi cắn vào tôi
3 lý do để tôi cắn vào tôi
1.
Tôi tự cắn vào chính tôi, để tạo vết thương, để được chăm chú nhìn vết thương của mình như là một kỳ tích. Bạn có thể xem điều đó là dị thường - không, thưa bạn! Xin thú thật với bạn rằng: tôi là một phần tử của cộng đồng Chăm, dân tộc Chăm mà trong tâm khảm tôi nghe là trước kia thuộc một vương quốc đã tàn lụi theo qui luật tất yếu của tự nhiên: mạnh thắng, yếu thua; kèm theo sự mơ hồ từ phép tính toán của các sử gia.
Thông tin thêm về tôi: tôi có tôn giáo và được ghi và chứng nhận là: Bà - La - Môn, không có trường lớp để rao giảng về đạo lý sống, không có niềm tin ngay cả được chính phủ ghi trên những công văn là quan tâm cuộc sống và văn hoá; như một con thú co rúm, tôi nghi ngờ vào điều đó; tự hoang mang trong cuộc sống nên tôi phải học thuộc lòng những khuôn cách làm người sao cho giống những kẻ khác xung quanh mình – càng giống càng tốt – còn tín ngưỡng và những con người thuộc về nó như những con rối diễn mãi những trò hề trong văn hoá và sinh hoạt thường ngày. Tôi chăm chú nhìn không thêm không bớt một ngôn từ nào; như có ai phán sau lưng - “phải chấp nhận nó và cứ để nó như thế mãi đi, tới đời anh và con cháu anh cũng vậy thôi.”
Lý do đầu tiên tôi cắn vào chính tôi – vì trong hỗn mang của đời sống, tôi tự đặt niềm tin vào chính tôi – chứ không đặt vào cái điều dí dỏm nơi qui luật một xã hội nào hết – nên tôi quay lại cắn chính tôi để tin rằng tôi còn có cảm giác sống và tin vào dấu vết cuộc sống của mình.
2.
Tôi sinh ra trong một khu làng nhỏ Cakleing – nơi trước kia có vài hộ gia đình di tản về theo dạng tị nạn chính trị thời vong quốc – để sinh đàn con đàn cháu – và bây giờ tôi thuộc trong số đó. Tôi mơ hồ về quê hương của tôi; nhưng tôi tin là tôi có mẹ có cha, có anh em và họ hàng. Tôi mơ hồ về làng nghề của tôi: dệt thổ cẩm và hoa vân của nó; cách thức và nôi phát sinh của nó; nhưng tôi tin là nó có thật. Nhiều người bạn đến tìm tôi và đặt những câu hỏi với tâm thế rằng tôi sẽ giúp họ hiểu biết điều gì đó thuộc về Chăm – nhưng thực sự là tôi như kẻ mù nên tôi giả vờ điếc và hơi câm với mọi câu hỏi.
Lý do thứ hai tôi cắn vào chính tôi: là để đánh dấu, với hi vọng rằng dòng máu rỉ ra từ nơi đó kèm với các giác quan của tôi sẽ hoà quyện trong dòng suối tâm linh để trong vô thức hay trong giấc mơ tôi nghe chuyện kể của các bóng ma.
3.
Với tôi, phiêu bạt chưa nhiều – nên nếu ai có biết rằng ở nơi xó xỉnh hẻo lánh hay nơi đô thị hào nhoáng nào đó trên thế giới này thì nói hộ cho tôi hay chỉ vì một câu nói từ một thằng bạn tôi: “Có nơi nào như cộng đồng Chăm, làm đứa con của họ thật khó dù trong lòng Chăm văn hoá xã hội đều hỗn mang – “không cứu cánh, không giá đỡ, không niềm tin, không tiếng nói; nói chung là không có gì hết trên diễn đàn văn hoá - xã hôi lẫn chính trị ở Việt Nam này”. Như một ngụm nước trong ly; ly vỡ thì nước loang ra. Nhưng trước cộng đồng này và, những tiếng nói của họ như khẩu súng chĩa về phía bạn; làm bạn mất đi chất tố và thiên hướng riêng của mình; bạn có thể chọn để trở thành:
Bạn có thể trở nên im lặng và khuôn phép.
Bạn bị văng ra ngoài lề cộng đồng và trở thành kẻ tâm thần theo thuật ngữ của họ.”
Và đó cũng là lý do thứ ba tôi cắn vào chính tôi; qua vết thương này tôi sẽ nhận biết là mình điên. Ôi! Bạn của tôi ơi. Đối với những tiếng nói ấy bạn phải tập bay qua. Tôi thì đã tập rồi, nhưng vì không thích bay hay vượt qua mặt ai đó – chính vì lẽ đó mà tôi phải là người ở trong cuộc tự cắn vào chính tôi – để đau, và cảm giác được đau. Nó có thể làm bạn chú tâm đến nó để lấn át mọi lời xì xào, mọi lời đàm tiếu tồi tàn và dã man từ mọi phía.
Thưa với bạn tôi rằng: “Tôi có vài tật nhỏ: tôi không chạm vào việc làm hay quá khứ của ai; tôi không chạm vào đời sống riêng tư hay thân phận của ai; và đặc biệt không cắn vào ai. Tôi chỉ cắn vào chính tôi thôi.
Đơn giản là vậy.”
"Phải chăng chúng ta chưa hoàn toàn thất bại ở niềm tin!."