À, không phải là đi lên đồng bắt cá tôm gì đâu, mà là đi nghe người Cham mình lên đồng. Lâu lâu kể chuyện Cam drei nghe nhé. Chuyện là thế này:

Jaka: Mẹ, trưa con phóng xe máy vô Sài Gòn rồi, con muốn đi xem bói sáng nay, rồi đi luôn
Mẹ: Con xem chuyện gì?
Jaka: Con nghe nhiều chuyện rất lạ và linh của Cham mình, nên muốn đi xem một lần coi thế nào. Nếu con cảm nhận được sự tồn tại của thế giới bên kia, thì con sẽ rất muốn khám phá nó. Xưa nay chỉ là nghe, mà lời nói thiên hạ thì thực hư vô biên lắm.

Như bắt được vàng, mẹ ưng ngay, thế là 2 mẹ con đi. Mẹ bảo, đi để nghiên cứu xem chuyện thực hư làm sao, vì có người “coi” linh người ít linh hơn. Bảo vậy, chứ mẹ cũng tò mò, cũng muốn được nghe phán về tất cả những rối rắm trong lòng và ở đời. Continue reading »

Bắt gặp một bài viết hay, muốn chia sẻ saong mik wa drei

Người Trung Quốc đang đối xử với VN như chúng ta từng ứng xử với người Chăm? Vì sao dấu ấn của văn minh Ấn Độ ở vùng đất miền Trung này dễ bị xóa sổ đến thế?….. Thử đi tìm câu trả lời từ một lát cắt nhỏ của văn hóa và kiến trúc.

Kiến trúc, điêu khắc, mỹ thuật, thẩm mỹ Chăm vẫn âm thầm lưu đọng lại những vết dấu khó phai. Hiện tượng tiếp biến ấy cho phép người ta thực chứng sức mạnh tiềm ẩn của một nền văn hóa tưởng chừng mất dấu sau những biến cố quá lớn của chiến tranh, xung đột chính trị.

Hơn một thế kỷ qua là một khoảng thời gian cần thiết để nhân loại và người Việt nhận thức lại một nền văn hóa Chăm rực rỡ từng sánh với Angkor (Campuchia), Bagan (Myanmar), Borobudua (Indonessia).
Trong khảo cổ có những công trình nghiên cứu rất đáng trân trọng của Louis de Finot và Launet de Lajonquere, L. Finot Henri Parmentier (Pháp). Trong bảo tồn trùng tu có kiến trúc sư KAZIMIERS (Ba Lan). Trong thơ ca có một “niềm kinh dị” trong Điêu Tàn của Chế Lan Viên, những hoài niệm buồn đau trong Tháp nắng của Inrasara…
Nhưng tiếc là những giá trị tinh quý, thông điệp sâu sắc của một nền văn hóa đã bị đối xử như một món hàng mẫu chỉ để trưng không bán thời bao cấp. Continue reading »

̣ Tháp uy nghiêm lỗng lẫy trầm mặc suy tư.
Tháp nghiễm nhiên mặc định trụ vững trên đồi hoang gió lộng đầy trăng sao cả bão tố phong ba qua bao thiên kỷ
Tháp lung linh huyền ão nhiệm màu giữa những ngọn đèn vàng mà họ vừa mới dựng nên hôm nao…
Tháp hanh hao khô khát giữa màu nắng cháy của miền trung eo hẹp đầy gió, cát, xương rồng sa mạc của sa mạc
Tháp rong rêu của những cơn mưa dai dẳng trong mùa lũ quê cuốn phăng đi kí ức thơ ấu, cây cầu, con đường & mùa màng…
Tháp nghiêng nghiêng hứng ánh trăng vàng trăng ngọc của đêm rằm lộng gió thoang thoảng mùi hương tagalau vừa chớm nở
Tháp mơ màng..
Tháp mộng mị
Tháp khát khao
Tháp bẽ bàng
Tháp buồn…chỉ riêng tháp. Continue reading »

Trên tuyến xe Buôn ma Thuột – Phan Rang tôi trở về nhà. Xe đã đỗ bến, ra khỏi xe tôi nhìn lên bầu trời, quan sát cảnh vật xung quanh chẳng có gì thay đổi nhiều. Trời vẫn nắng gắt, gió vẫn thổi mạnh, cái nắng gió đang bao trùm cả bầu trời Phan Rang. Sau bao năm xa cách, bây giờ được đứng trên mảnh đất, đựợc sưởi ấm bởi nắng gió quê hương tôi cảm thấy hạnh phúc.

Lần này tôi về không nói trước nên khi bước vào nhà mọi người ai nấy cũng bất ngờ. Lúc ấy, ba đang xem tivi, chị Hanim đang ngủ, anh Ranăm thì đọc báo, em Anít thi ngồi học. Khi thấy tôi mọi người súm lại và ba hỏi:
- Sao con về mà không nói trước để nhà đi đón ? Continue reading »

Thả bộ dọc theo bờ cát trắng xóa thoai thoải đầy dấu lỗ còng trong đêm vừa sợ vừa thích thú. Một bên là rừng khuya tĩnh mịch với tiếng côn trùng ri rỉ, tiếng rít kẽo kẹt của các thân cây cọ vào nhau rợn óc, chốc chốc lại có cả tiếng kêu của vài con vật ăn đêm. Một bên là biển thì thầm, từng lớp sóng xô ào ạt vào bờ. Không gian khiến con người mang một tâm trạng vô cùng cô đơn, trống trải. Continue reading »