Nghèo
Tôi bắt bướm
Cưỡi dập dìu trên những cánh hoa
Nắng ấm
Nghèo
Tôi tìm những lưỡi câu
Lưỡi câu vàng trong hoa me
Lưỡi câu nâu đượm trong lá điệp khô Continue reading
Nghèo
Tôi bắt bướm
Cưỡi dập dìu trên những cánh hoa
Nắng ấm
Nghèo
Tôi tìm những lưỡi câu
Lưỡi câu vàng trong hoa me
Lưỡi câu nâu đượm trong lá điệp khô Continue reading
À, không phải là đi lên đồng bắt cá tôm gì đâu, mà là đi nghe người Cham mình lên đồng. Lâu lâu kể chuyện Cam drei nghe nhé. Chuyện là thế này:
Jaka: Mẹ, trưa con phóng xe máy vô Sài Gòn rồi, con muốn đi xem bói sáng nay, rồi đi luôn
Mẹ: Con xem chuyện gì?
Jaka: Con nghe nhiều chuyện rất lạ và linh của Cham mình, nên muốn đi xem một lần coi thế nào. Nếu con cảm nhận được sự tồn tại của thế giới bên kia, thì con sẽ rất muốn khám phá nó. Xưa nay chỉ là nghe, mà lời nói thiên hạ thì thực hư vô biên lắm.
Như bắt được vàng, mẹ ưng ngay, thế là 2 mẹ con đi. Mẹ bảo, đi để nghiên cứu xem chuyện thực hư làm sao, vì có người “coi” linh người ít linh hơn. Bảo vậy, chứ mẹ cũng tò mò, cũng muốn được nghe phán về tất cả những rối rắm trong lòng và ở đời. Continue reading
Đắm mình trong tiếng hát thác Chaper
Thác như mái tóc óng ả của người sơn nữ trải dài trên những phiến đá tạo nên bức tranh thiên nhiên hoà hợp với rừng trúc bạt ngàn.
Thác Chaper hay thác Chapơr thuộc thôn Ma Lâm, xã Phước Tân, huyện Bác Ái, tỉnh Ninh Thuận, cách quốc lộ 27B khoảng 10km. Bạn có thể dong xe máy hay xe ô tô trên đoạn đường nhựa, song muốn đến cụm đầu tiên của thác, bạn phải gửi xe, lội bộ trên con đường đất đỏ nép mình dưới bóng mát của những tán tre mát rượi.
Càng gần đến thác, tiếng nước lao từ trên cao xuống càng rõ. Cuối con đường, dòng nước trong vắt như mái tóc tiên nữ, dài, đẹp óng ả đến mê hồn ẩn hiện trong màu xanh của núi rừng. Continue reading
Nền văn hóa Champa đậm đà bản sắc dân tộc, nhiều nét đẹp được hình thành, làm rạn rỡ nền văn minh dân tộc, nhưng có một số điểm cần được xét lại. Văn hóa không phải là một thành tố bất biến. Nó gắn liền với quá trình nhận thức của con người. Khi nhận thức của con người còn thấp, khoa học kỹ thuật chưa phát triển, sẽ nảy sinh những thành tố thể hiện sự mơ hồ, mang tính dị đoan. Một thành tố điển hình là ngap jru (yếm).
Ngap ju là một hình thức ma thuật, nhằm ám hại đối phương, thông qua một số nau gai (câu thần chú). Ngap jru rất phổ biến ở nhiều dân tộc, nhiều vùng trước đây. Xã hội người Kinh cũng đang tồn tại nghi thức ma thuật này. Ngày nay, do sự phát triển của khoa học, chuyện ngap jru đã giảm, nhưng không phải là mất hẳn. Nó vẫn hiện hữu ở nhiều xã hội, trong đó có xã hội người Chăm. Continue reading
Ánh chiều tà đang héo dần với ánh nắng yếu ớt cố len qua những đám mây dày làm nổi lên một màu ửng đỏ buồn man mác. Nó có vẻ buồn, ngồi thu lu trước mũi ghe ngấm nhìn một cách đờ đẫn cảnh màn đêm đang lấp dần những tia sáng yếu ớt còn lại của ban ngày. Bổng nó giật mình bởi tiếng gọi của mẹ nó.
- Ja Juk vào ăn cơm cho xong rồi tấm rữa, hành lễ, không khéo lại muộn giờ bây giờ.
Mọi người quen gọi nó là Ja Juk ( thằng đen), nó cũng quen với cái tên này. Thật ra nó cũng có một cái tên đẹp như ai, Ahmad- đó là tên ba, mẹ nó đã đặt cho nó. Cái tên thật đẹp, đượm tính quý phái của Đức Tiên tri của Thượng Đế. Nhưng người ta đã quên rồi và có lẽ nó cũng chẳng cần làm cho người ta nhớ làm gì. Bởi với nó lúc này còn nhiều cái để nghĩ để lo hơn là cái tên của nó.
Một cậu bé đang hành lễ trên “căn nhà” ghe Continue reading
Cộng đồng Chăm – Một cộng đồng bé nhỏ co cụm trong hai tỉnh Ninh Thuận , Bình Thuận thiếu mưa thừa nắng, ấy mà vẫn tồn tại những mâu thuẫn rất đau lòng. Phải chăng những mâu thuẫn này đang khiến cho một xã hội Chăm đã bị thoái hóa trầm trọng nay càng thêm mục nát hơn. Hỏi ai thấu chăng nỗi buồn khôn nguôi này khi chứng kiến một xã hội không có một đại diện thế lực nào để bảo vệ sự tồn vong của họ – vì họ là những con người đang cần sự cứu giúp về ngôn ngữ đang hấp hối, về chữ viết đang ở trong ranh giới của sự sống và cái chết ( một dân tộc có hai chữ viết khác nhau ), về những nấm mồ đang chuẩn bị đào lên để thay vào đó là khu chung cư, về chính con người họ – đang dần biến mình thành những người ngoại đạo chối mình là Chăm vì có làn da trắng, cao ráo đẹp trai đẹp gái như Yuen. Continue reading
Bắt gặp một bài viết hay, muốn chia sẻ saong mik wa drei
Người Trung Quốc đang đối xử với VN như chúng ta từng ứng xử với người Chăm? Vì sao dấu ấn của văn minh Ấn Độ ở vùng đất miền Trung này dễ bị xóa sổ đến thế?….. Thử đi tìm câu trả lời từ một lát cắt nhỏ của văn hóa và kiến trúc.
Kiến trúc, điêu khắc, mỹ thuật, thẩm mỹ Chăm vẫn âm thầm lưu đọng lại những vết dấu khó phai. Hiện tượng tiếp biến ấy cho phép người ta thực chứng sức mạnh tiềm ẩn của một nền văn hóa tưởng chừng mất dấu sau những biến cố quá lớn của chiến tranh, xung đột chính trị.
Hơn một thế kỷ qua là một khoảng thời gian cần thiết để nhân loại và người Việt nhận thức lại một nền văn hóa Chăm rực rỡ từng sánh với Angkor (Campuchia), Bagan (Myanmar), Borobudua (Indonessia).
Trong khảo cổ có những công trình nghiên cứu rất đáng trân trọng của Louis de Finot và Launet de Lajonquere, L. Finot Henri Parmentier (Pháp). Trong bảo tồn trùng tu có kiến trúc sư KAZIMIERS (Ba Lan). Trong thơ ca có một “niềm kinh dị” trong Điêu Tàn của Chế Lan Viên, những hoài niệm buồn đau trong Tháp nắng của Inrasara…
Nhưng tiếc là những giá trị tinh quý, thông điệp sâu sắc của một nền văn hóa đã bị đối xử như một món hàng mẫu chỉ để trưng không bán thời bao cấp. Continue reading
Kính chúc mẹ! Không chỉ là trong này 20-10 mà tất cả 365 ngày đều luôn luôn vui vẻ, hạnh phúc! Để cho con luôn được nhìn thấy nụ cười, ánh mắt, cho con được cảm nhận tình yêu thương của mẹ suốt cuộc đời… Và nhiều hơn thế nữa.
- Chúc mừng mẹ yêu quý của con! Mẹ ơi, con yêu mẹ nhiều lắm. Có những lúc con đã làm mẹ phải bận lòng về con phải không mẹ. Nhưng con luôn yêu mẹ, yêu mẹ rất nhiều. Mẹ hãy luôn mạnh khỏe và ở bên con, giúp con vượt qua mọi khó khăn trong cuộc sống, mẹ nhé!
̣ Tháp uy nghiêm lỗng lẫy trầm mặc suy tư.
Tháp nghiễm nhiên mặc định trụ vững trên đồi hoang gió lộng đầy trăng sao cả bão tố phong ba qua bao thiên kỷ
Tháp lung linh huyền ão nhiệm màu giữa những ngọn đèn vàng mà họ vừa mới dựng nên hôm nao…
Tháp hanh hao khô khát giữa màu nắng cháy của miền trung eo hẹp đầy gió, cát, xương rồng sa mạc của sa mạc
Tháp rong rêu của những cơn mưa dai dẳng trong mùa lũ quê cuốn phăng đi kí ức thơ ấu, cây cầu, con đường & mùa màng…
Tháp nghiêng nghiêng hứng ánh trăng vàng trăng ngọc của đêm rằm lộng gió thoang thoảng mùi hương tagalau vừa chớm nở
Tháp mơ màng..
Tháp mộng mị
Tháp khát khao
Tháp bẽ bàng
Tháp buồn…chỉ riêng tháp. Continue reading
*
Tôi lạc vào phố thị
Giữa những ánh đèn xa hoa lạc lẽo
Giữa góc phố lạ vắng bóng em qua
Giữa những tiếng rao
Bơ vơ
Tôi cố rướn cổ họng
Hốt hoảng những âm thanh nuốt nghẹn
Những ngôn từ Chàm Continue reading
Có một loài cây Tagaluw
Trầm mặc bên ngọn đồi hoang
Đâm chồi nảy lá non tơ
Đơm hoa nắng gió hanh hao
Dâng cho đời sắc tim chênh vênh Continue reading
Putra Champa
Có lẽ với người Chăm Pandurangga khi nhắc đến Syair siti Zubaidah ( truyện thơ nàng Zubaidah) thì cảm thấy xa lạ. Nhưng với người Chăm Châu Châu Đốc thì nó rất đổi gần gũi, họ thuộc nằm lòng và hay thường cất lên giọng ngâm khi ru con hay khi ngồi dệt trong những đêm thanh vắng bên hiên nhà sàn với ánh trăng soi.
Sỡ dĩ họ thích truyện thơ này là vì nội dung có gắn kết với họ. Nhân vật trong truyện là người mà họ rất kính mến và truyền miệng bằng những câu chuyện bất hủ, những chiến công oanh liệt vớ khí phách hiêng ngang, bất phàm của patao Cei Bunga ( vua Chế Bồng Nga). Với họ Chế Bồng Nga là một người theo Islam ( Hồi giáo) và luôn sùng đạo. Continue reading






