Nghi lễ đám tang của người Chăm Bàni

Đã đăng Tagalau 11.

Ghur ở palei Pamblap

Ghur ở palei Pamblap

Người Chăm Bàni là một bộ phận đa số trong cộng đồng người Chăm sinh sống ở Ninh Thuận, Bình thuận. Đây là một bộ phận người Chăm theo Hồi giáo Bàni (còn gọi là Chăm Awal). Nhưng tôn giáo này đã trải qua quá trình bản địa hóa, biến đổi thành một kiểu tôn giáo riêng có của người Chăm. Tuy không còn hội đủ các yếu tố của một trong những tôn giáo cổ xưa nhất của loài người, nhưng quan niệm về tâm linh, về cõi sống và cõi chết của người Chăm Bàni vẫn chịu sự chi phối của Hồi giáo bản địa. Xem bài viết

Lễ nhập kut của người Chăm

Đã in trong Tuyển tập Tagalau 6

Kut ở Caklaing (Mỹ Nghiệp)

Kut ở Caklaing (Mỹ Nghiệp)

Theo quan niệm của người Chăm Ahier (Chăm Bàlamôn) sau khi chết, linh hồn của con người phải về thượng giới để nhập vào đại linh hồn, do đó xác chết phải thiêu hủy, tro hài được mang trôi xuống sông. Đó là ảnh hưởng của đạo Bàlamôn ở Champa cũng như ở các nước khác ở khu vực Đông Nam Á.
Nhưng đối với người Chăm hiện nay, người chết phải để lại một cái gì đó cho con cháu tưởng nhớ. Do đó, trong đám thiêu, 9 mảnh xương trán được thu nhận, cất vào cái Klaung. Các Klaung này sau đó được làm lễ nhập Kut. Xem bài viết

Sang mâgik thiêng liêng

Trong Sang Mưgik ở Cwah Patih – Photo Inrasara 2002.

Sang mâgik là nhà thờ tự của người Chăm Bàni.  Ngày nay chúng ta đã có nhiều công trình nghiên cứu về Chăm Bàni và cũng đã có một số bài viết về Sang mâgik, song chưa có bài nào bàn về vai trò của nó đối với sự tồn tại cộng đồng. Nếu chỉ nói đến chức năng thờ tự của Sang mâgik thôi thì ai cũng biết, tuy nhiên vai trò của nó không chỉ có thế. Xem bài viết

Sự liên hệ của người Churu với người Chăm

Nhập đề :Xét về mặt ngôn ngữ và hình thể, người Churu có nhiều liên hệ vói người Indonesia, Philipphine, Malaisia… vùng Đông nam Châu Á, người Raglai, Êđê, Jarai… vùng Cao nguyên Trung phần Việt Nam. Nhưng gần gũi hơn cả, sâu đậm hơn cả, là sự liên hệ của người Churu với người Chăm. Sự liên hệ này được nhìn thấy qua những điểm sau :

  1. Những giả thuyết về nguồn gốc của người Churu
  2. Ngôn ngữ
  3. Niềm tin
  4. Phong tục tập quán
  5. Hát Aria – Tục ngữ – Truyện cổ dân gian
  6. Trang phục
  7. Những liên hệ khác

Xem bài viết

Sự biến đổi Bàlamôn giáo trong cộng đồng người Chăm

TS. Phan Quốc Anh
(Sở Văn hoá Thông tin tỉnh Ninh Thuận)

Người Chăm Ahiêr (người Chăm Bàlamôn) là cộng đồng có số lượng đông nhất so với các nhóm Chăm theo các tôn giáo khác. Hiện có khoảng hơn 53 nghìn người, sống tập trung ở vùng Ninh Thuận và Bình Thuận (Panduranga), trong đó, ở Ninh Thuận có khoảng 38 nghìn, ở Bình Thuận có khoảng 15 nghìn người.

Xem bài viết

Lễ nhập Kút của người Chăm Bàlamôn

TS. Phan Quốc Anh
(Sở Văn hóa, du lịch và thể thao tỉnh Bình Thuận)

         Người Chăm Bàlamôn khi chết đều được làm lễ hoả táng. Trong  lễ hoả táng, khi lửa đang cháy, người ta lấy hộp sọ người chết ra, đục lấy 9 mảnh xương trán, giữ lại để sau này làm lễ nhập kút. Kút là nơi chôn 9 mảnh xư­ơng trán ấy của người chết, là nghĩa địa, là nơi thờ cúng tổ tiên của dòng tộc theo họ mẹ của ngư­ời Chăm Bàlamôn.

Xem bài viết

Hệ thống chủ lễ của người Chăm Bàlamôn ở Ninh Thuận

TS. Phan Quốc Anh
Sở Văn hóa, du lịch và thể thao Bình Thuận 

Theo báo cáo của Ban dân tộc miền núi tỉnh Ninh Thuận năm 2002,  ở Ninh Thuận có 61.359 người Chăm, cư trú tương đối tập trung ở 22 làng thuộc 12 xã ở 4 huyện, thị xã, đông nhất là ở huyện Ninh Phước với 48.137 người, ở huyện Ninh Hải có 10.319 người, ở huyện Ninh Sơn có 1.527 người, ở thị xã Phan Rang – Tháp Chàm có 1.376 người.

Xem bài viết