ẢNH HƯỞNG CỦA JATAKA TRONG VĂN HÓA ĐÔNG NAM Á

ẢNH HƯỞNG CỦA JATAKA

TRONG VĂN HÓA ĐÔNG NAM Á

PGS.TS. Phan Thu Hiền  – ThS. Đỗ Văn Đăng

[Bài đã đăng Kỷ yếu Hội thảo Khoa học Quốc tế Relationship between India and Southeast Asia. A strategic commitment or regional integration, Maulana Abul Kalam Azad Institute of Asian Studies ( Makaias – Kolkata, India) và Trường ĐHKHXHVNV, Đại học Quốc gia Tp. HCM phối hợp tổ chức, 5/2009. Đăng lại trên Nguyệt san Giác ngộ, số Vu lan, 8/2009]

Khi đến Đông Nam Á, nơi 4/5 dân số sống ở nông thôn, văn hóa truyền thống chủ yếu là văn hóa dân gian, Jataka đã được thế tục hóa, bình dân hóa, dung hợp với nguồn bản địa cũng như những nguồn ngoại nhập khác để trở thành yếu tố quan trọng bồi đắp nền tảng đạo đức và lối sống nhân ái, hiền hòa của cư dân trong khu vực. Bằng những cách thức như vậy, chính Đông Nam Á đã hấp thụ sâu sắc tinh thần của Phật giáo Ấn Độ, nền tôn giáo mà trong bản chất, là một triết học đạo đức, về cơ bản nhấn mạnh những cách nghĩ và cách sống hơn là những hệ thống kinh điển, nghi lễ, tín điều chặt chẽ.   Xem bài viết

Minh văn Champa Bình Định và “Hòn đá chữ” Hoài Nhơn

Minh văn là một loại hình di tích có giá trị về văn bản học cực kỳ quan trọng , được các nhà nghiên cứu minh văn học giải mã làm sáng tỏ nhiều vấn đề về lịch sử, tôn giáo…Hệ thống minh văn Chămpa để lại khá nhiều trải dài qua các thời đại, việc phát hiện minh văn Võ cạnh (Khánh Hòa) có niên đại thế kỷ II, có thể nói người Chăm là dân tộc có văn tự sớm nhất vùng Đông Nam Á.

Các học giả Pháp trước đây đã làm một bản tổng kiểm kê minh văn Chămpa vào năm 1932. Từ đó đến nay hầu như không có sự bổ sung nào. Theo bản thống kê này văn minh Chămpa có trên 170 bản, riêng ở Bình Định có 19 minh vắn.

Tất cả minh văn Bình Định đều thuộc giai đoạn muộn, từ khi kinh đô vương quốc Chămpa được chuyển từ Amaravati (Quảng Nam) về Vijaya (Bình Định)-từ thế kỷ XI-XV. hầu hết minh văn được khắc bằng chữ Chăm cổ nét vuông, minh văn Bình Định có thể chia ra làm 4 loại.

Xem bài viết

Các làng Chăm ở An Giang

Dân số người Chăm ở tỉnh An giang theo số liệu năm 1999 là 12 vạn người, sống tập trung thành những ấp (puk) hay liên ấp, xen kẽ trong những xã (palei) của người Kinh từ biên giới Việt- Campuchia, rải rác chạy dài theo dòng Hậu Giang và sông Kháng Bình hợp lưu ở Tam Giang (thị xã Châu Đốc ), rồi đổ xuống xã Khánh Hòa, huyện Châu Phú, An Giang, cụ thể như:

Về phía sông Hậu Giang: Xem bài viết

Islam và nền văn minh Champa

Champa – một vương quốc cổ đã hình thành lâu đời tại dãi đất mà ngày nay là miền trung Việt Nam. Trải qua thăng trầm lịch sử, nó đã mất đi. Tuy vậy, Champa lại là một đề tài khám phá rất thú vị cho những người hiếu kì. Bởi lẽ những tàn tích còn sót lại của nó tuy để nát nhưng lại rất giá trị và chứ đựng bao điều bí ẩn.

Tháp Yang Praong tại Tây Nguyên

Khi tập trung vào nghiên cứu đề tài Champa. Các nhà nguyên cứu thường tập trung vào những đền tháp, những phù điêu hay những tàn tích cổ xưa dưới lòng đất… Các nhà nghiên cứu văn hóa phi vật thể thì lại tập trung vào những vấn đề tín ngưỡng có mối liên quan với những đền đài tàn tích đó. Xem bài viết

Mảnh hồn Chàm

Lê Viết Thọ

“Đối với tôi, nghệ thuật là một trạng thái của linh hồn” (Marc Chagall.)
Có một phần linh hồn Chàm ẩn khuất trong từng dáng gốm, màu men, nét vẽ, có một phần của đất và nước “ xứ trầm hương” hóa thân thành những tác phẩm nghệ thuật, mang tải linh hồn của một dân tộc. Gốm Chăm-pa, mà đỉnh cao là gốm Bình Định thế kỷ XIV- XV, ngay từ dáng vẻ độc đáo, sắc men thâm trầm của nó đã chứa đựng ẩn ngữ của tâm hồn, là một lời mời gọi, hướng vọng đến những kẻ tha nhân cất bước, sống trọn một hành trình- hướng vọng của những hồn đồng điệu. Xem bài viết

Tỵ nạn Trung Hoa tại An Nam và xứ Chàm cuối thời nhà Tống

(Chinese Refugees In Annam And Champa At The End Of The Sung Dynasty)
Ký sự của Hok Lam Chan
Chuyển ngữ: Ngô Bắc

Tháng Hai năm 1276, thủ đô nhà Nam Tống tại Lâm An (tức Hàng Châu ngày nay) rơi vào tay quân Mông Cổ, và vị hòang đế cuối cùng của nhà Tống, Chao Hsien, bị bắt giữ. Với sự trợ giúp của các quan thượng thư trung thành, các thành viên còn lại của hoàng gia chạy trốn về miền nam. Xem bài viết

Cồng chiêng – Văn hoá cồng chiêng của người Jrai

Jrai là một trong số 5 tộc người Mã Lai – Đa Đảo (Chăm, Jrai, Ê đê, Ra glai, Chu ru) hiện đang sinh sống trên vùng đất Nam Trường Sơn – Tây Nguyên và đồng bằng ven biển Trung bộ nước ta. Đây là dân tộc có số dân đông nhất trong các tộc người Malayo-Polinesien ở Việt Nam và đứng hàng thứ 9 trong cộng đồng 53 dân tộc thiểu số hiện đang sinh sống trên đất nước ta (sau các tộc người: Tày, Thái, Hoa, Khmer, Mường, Nùng, H’mông, Dao). Trung tâm cư trú của người Jrai là tỉnh Gia Lai. Đây là dân tộc hiện còn lưu giữ số lượng lớn cồng chiêng cùng với những hoạt động văn hóa gắn với cồng chiêng.

Xem bài viết

Về những con voi kinh đô Champa Simhapura

Lịch sử cho biết một tu sĩ Dòng Phan Sinh (Franciscain), tên là Odoric Pordenone, trên đường từ Ấn Độ đi Trung Quốc, Nhật Bản,  có ghé qua Dondiin khoảng giữa những năm 1318-1321 và nói  là đã thấy ở đó “nhiều điều kỳ lạ như cá tới thần phục nhà vua, 14.000 con voi gia dụng và một con rùa lớn hơn gác chuông nhà thờ thánh Martin ở Padoue” và có người  cho rằng Dondiin là Bình Định, và ông vua có quyền lớn kia là Vua Chiêm Thành Thế  Anan ( 1318 -1343). ( Trương Bá Cần. Lịch sử Phát triển công giáo ở Việt Nam. Tập I. Hà Nội 2008. trang 22.) Người đã viết điều đó chính là Linh mục Nguyên Hồng – một linh mục chết khá trẻ –  trong cuốn Lịch sử công giáo Việt Nam tập 1, ngài viết “ Theo nhiều nhà chép sử truyền giáo miền Đông Á thì vào thế kỷ XIV, cha Odorico de Perdenone trong cuộc vượt biển từ Âu Châu sang Á Châu có đỗ lại ở tỉnh Bình Định lúc đó còn là đất của người Chiêm Thành, đời vua Chế A Nan (1318-1343). Trước cha, vào thế kỷ XIII, Marco Polo trên con đường từ Vân Nam xuống Chiêm Thành cũng qua đất Việt.” Xem bài viết

Giữa hoang phế Đồng Dương

Đăng lúc: Thứ tư – 07/09/2011 23:32 – Người đăng bài viết: Tin Cham Live

.
Mỗi lần đến huyện Thăng Bình (tỉnh Quảng Nam), tôi đều tranh thủ ghé thăm lại di tích kinh đô – Phật viện Đồng Dương, bởi Đồng Dương – Indrapura (hay kinh thành Sấm sét), vừa là hoàng cung, vừa là đền thờ thần Phật và từng là một tu viện Phật giáo thuộc loại cổ và lớn nhất nhì Đông Nam Á từ thế kỷ thứ 9. Xem bài viết

Marco Polo đã thăm xứ Chàm năm 1285

Henry Yule
Ngô Bắc dịch

Nhà du hành nổi tiếng của thành phố Venice, Marco Polo (1254-1324), đã là người Âu Châu đầu tiên đã ghi chú lại cuộc hành trình của ông ta đến vùng Viễn Đông và Đông Nam Á Châu.  Hành trình sau đây, trong đó ông thảo luận về những sự quan sát của ông tại đảo Java, Sumatra (túc đảo Java Nhỏ Hơn – Java the Less) và Champa (Chàm hay Chăm), đã là đề tài tranh luận trong giới sử gia, nhiều người trong họ đã đồng ý rằng ông ta chưa hề đến thăm đảo Java mặc dù ông ta có thể đã trải qua nhiều tháng trên đảo Sumatra.  Marco Polo bị dị nghị về việc có dừng chân tại Vương Quốc Champa trên hành trình quay về Âu Châu từ Trung Hoa.  Sau chuyến hồi hương về Ý Đại Lợi hồi đầu thế kỷ 14, tập tường trình du hành chỉ được tin tưởng một phần của Marco Polo đã khuấy động sự quan tâm trở lại của giới trí thức Âu Châu về Á Châu. Xem bài viết

Binah 4 di 10« Dahlau...23456...10...Puic »