Với đài thờ Trà Kiệu, các nhà nghiên cứu đưa ra giả thuyết về một sự kiện lịch sử ẩn dưới bóng dáng huyền thoại.
Đài thờ Trà Kiệu được phát hiện tại làng Trà Kiệu, huyện Duy Xuyên, Quảng Nam vào năm 1901. Đài thờ được trang trí tinh xảo với bốn cảnh chạm nổi. Các bức chạm này còn tương đối nguyên vẹn. Đã có những cách giải thích khác nhau về nội dung của các bức phù điêu chạm trên đài thờ này. Trước hết, vào năm 1929, Jean Pzyluski diễn giải các cảnh này là minh họa cho truyền thuyết về đức vua đã tạo lập ra vương quốc Phù Nam. Một bia ký hoàng gia đã nói tới việc từng có một đài thờ như vậy.
Mặc dù vậy, chỉ hai năm sau, một nhà nghiên cứu khác là George Coedès khi phân tích những cảnh này đã phủ nhận lối diễn giải trên. Theo ông, không có lý do gì rõ ràng để chọn truyền thuyết về sự tạo dựng vương quốc Phù Nam làm chủ đề cho bàn thờ lập tại kinh đô Chămpa. Continue reading
