Lễ cưới Sita trên đài thờ Trà Kiệu


Với đài thờ Trà Kiệu, các nhà nghiên cứu đưa ra giả thuyết về một sự kiện lịch sử ẩn dưới bóng dáng huyền thoại.


Đài thờ Trà Kiệu được phát hiện tại làng Trà Kiệu, huyện Duy Xuyên, Quảng Nam vào năm 1901. Đài thờ được trang trí tinh xảo với bốn cảnh chạm nổi. Các bức chạm này còn tương đối nguyên vẹn. Đã có những cách giải thích khác nhau về nội dung của các bức phù điêu chạm trên đài thờ này. Trước hết, vào năm 1929, Jean Pzyluski diễn giải các cảnh này là minh họa cho truyền thuyết về đức vua đã tạo lập ra vương quốc Phù Nam. Một bia ký hoàng gia đã nói tới việc từng có một đài thờ như vậy.

Mặc dù vậy, chỉ hai năm sau, một nhà nghiên cứu khác là George Coedès khi phân tích những cảnh này đã phủ nhận lối diễn giải trên. Theo ông, không có lý do gì rõ ràng để chọn truyền thuyết về sự tạo dựng vương quốc Phù Nam làm chủ đề cho bàn thờ lập tại kinh đô Chămpa. Xem bài viết

Minh văn Champa Bình Định và “Hòn đá chữ” Hoài Nhơn

Minh văn là một loại hình di tích có giá trị về văn bản học cực kỳ quan trọng , được các nhà nghiên cứu minh văn học giải mã làm sáng tỏ nhiều vấn đề về lịch sử, tôn giáo…Hệ thống minh văn Chămpa để lại khá nhiều trải dài qua các thời đại, việc phát hiện minh văn Võ cạnh (Khánh Hòa) có niên đại thế kỷ II, có thể nói người Chăm là dân tộc có văn tự sớm nhất vùng Đông Nam Á.

Các học giả Pháp trước đây đã làm một bản tổng kiểm kê minh văn Chămpa vào năm 1932. Từ đó đến nay hầu như không có sự bổ sung nào. Theo bản thống kê này văn minh Chămpa có trên 170 bản, riêng ở Bình Định có 19 minh vắn.

Tất cả minh văn Bình Định đều thuộc giai đoạn muộn, từ khi kinh đô vương quốc Chămpa được chuyển từ Amaravati (Quảng Nam) về Vijaya (Bình Định)-từ thế kỷ XI-XV. hầu hết minh văn được khắc bằng chữ Chăm cổ nét vuông, minh văn Bình Định có thể chia ra làm 4 loại.

Xem bài viết

Giữa hoang phế Đồng Dương

Đăng lúc: Thứ tư – 07/09/2011 23:32 – Người đăng bài viết: Tin Cham Live

.
Mỗi lần đến huyện Thăng Bình (tỉnh Quảng Nam), tôi đều tranh thủ ghé thăm lại di tích kinh đô – Phật viện Đồng Dương, bởi Đồng Dương – Indrapura (hay kinh thành Sấm sét), vừa là hoàng cung, vừa là đền thờ thần Phật và từng là một tu viện Phật giáo thuộc loại cổ và lớn nhất nhì Đông Nam Á từ thế kỷ thứ 9. Xem bài viết

Về một số tượng thần Bàlamôn giáo trưng bày tại bảo tàng

  Phan Anh Tú
Đã đăng: Thông Báo Khoa Học năm 2001

Bảo tàng Lịch sử Việt Nam – TP. HCM (BTLSVN – TP. HCM) hiện lưu giữ nhiều sưu tập cổ vật quí hiếm thuộc các nền văn hóa nổi tiếng ở Đông Nam Á. Theo nguồn tài liệu của Bảo tàng Blanchard de la Brosse, phần lớn các sưu tập cổ vật trên do Hội Nghiên Cứu Đông Dương (Société Des Étude Indochinoises thành lập năm 1865) xuất tiền mua lại từ nhiều nguồn khác nhau. Một số do Bảo tàng cũ thu thập được trong các đợt khai quật khảo cổ tại Đông Dương, trong số đó có bộ sưu tập điêu khắc đá Champa (thế kỷ II – XVII) và điêu khắc đá cổ vùng đồng bằng sông Cửu Long (thế kỷ VII – XII). Trong bài viết này chúng tôi chỉ đề cập đến một số pho tượng thần Bà La Môn giáo (Brahmanism) thuộc hai sưu tập điêu khắc đá trên hiện trưng bày tại BTLSVN – TP. HCM. Xem bài viết

Về biểu tượng hoa sen trong điêu khắc Chăm

Hồ Thùy Trang

Hoa sen mang ý nghĩa biểu tượng đặc biệt trong văn hóa Việt Nam, nó xuất hiện trong các loại hình nghệ thuật: thi ca, sân khấu, kiến trúc, điêu khắc, hội họa, trang trí. Nhiều quốc gia phương Đông khác cũng ưa chuộng hoa sen với đa dạng các nét biểu tượng khác nhau, nhưng phần lớn ở các quốc gia này hoa sen gắn với tôn giáo, với Phật (Ấn Độ, Nhật Bản, Thái Lan…). Chính vì vậy, biểu tượng hoa sen được thể hiện rất nhiều trong điêu khắc Chăm.

 

Phù điêu thần Brahma trưng bày tại Bảo tàng Bình Định, một trong những vật cầm mang hình tượng hoa sen

Xem bài viết

Ngô Văn Doanh. Động Phong Nha và những dấu tích chùa hang của Phật giáo ChămPa

TS. Ngô Văn Doanh
Viện Nghiên cứu Đông Nam Á

Động Phong Nha (huyện Bố Trạch – Quảng Bình) với cả một hệ thống hang động, sông ngầm và muôn vàn những cột thạch nhũ lộng lẫy rủ xuống muôn hình muôn vẻ… từ lâu đã được biết đến như một danh thắng kì thú của đất nước.

Ngay ở thế kỉ XVIII, nhà bác học Lê Quý Đôn đã ca ngợi Động Phong Nha mà thời xưa gọi là Động Chân Linh: “Động Chân Linh ở nguồn Chân Linh, châu Bố Chính, sau lưng là núi, trước mặt là nước, cửa động hẹp chỉ lọt một cái xuồng, trong động rộng rãi. Người đi xem cầm đuốc men trên bộ mà vào, đi bộ 100 dặm thì có một cái cửa vào trong ấy thấy trời đất, mặt trời, mặt trăng, mây ráng, cỏ hoa, rõ ràng là một thế giới. Có phiến đá to bằng phẳng như bàn cờ, có con cờ. Bốn bề là vách đá như ngọc đẽo thành. Cảnh vật lạ đẹp, trong có nhiều bài thơ đề vịnh”. (Sách Phủ biên tạp lục)(1). Xem bài viết

Mảnh hồn Chàm

Lê Viết Thọ

“Đối với tôi, nghệ thuật là một trạng thái của linh hồn” (Marc Chagall.)

Có một phần linh hồn Chàm ẩn khuất trong từng dáng gốm, màu men, nét vẽ, có một phần của đất và nước “ xứ trầm hương” hóa thân thành những tác phẩm nghệ thuật, mang tải linh hồn của một dân tộc. Gốm Chăm-pa, mà đỉnh cao là gốm Bình Định thế kỷ XIV- XV, ngay từ dáng vẻ độc đáo, sắc men thâm trầm của nó đã chứa đựng ẩn ngữ của tâm hồn, là một lời mời gọi, hướng vọng đến những kẻ tha nhân cất bước, sống trọn một hành trình- hướng vọng của những hồn đồng điệu.

Xem bài viết

Quảng Nam: Bảo tồn nhóm tháp G khu di tích Mỹ Sơn – Những thành công và hạn chế

Qua gần 6 năm triển khai, Dự án bảo tồn nhóm tháp G khu di tích Mỹ Sơn giai đoạn 2 đã dần kết thúc, bên cạnh những việc đã làm được, Dự án cũng bộc lộ nhiều vấn đề trong công tác trùng tu bảo tồn nhóm tháp này.
Quảng Nam: Bảo tồn nhóm tháp G khu di tích Mỹ Sơn - Những thành công và hạn chế

Những thành công ban đầu

Được chính thức triển khai từ khoảng năm 2004, Dự án bảo tồn nhóm tháp G đã trải qua 2 giai đoạn với tổng kinh phí gần 1,3 triệu USD, chủ yếu từ nguồn kinh phí của Chính phủ Italia tài trợ thông qua UNESCO và một phần vốn đối ứng của Chính phủ Việt Nam. Trải qua nhiều bước tiến hành như phát quang, khai quật khảo cổ thu nhặt hiện vật, định vị, trùng tu … đã từng bước định vị lại nguyên trạng di tích. Các tháp G1, G2, G3, G4 qua bao năm vùi lấp đã được phát lộ; những tường bao, tường tháp bị xê lệch được kè chống cố định. Cùng với đó, hàng trăm hiện vật giá trị có niên đại hơn 700 năm như mặt kala, tai trang trí góc, rắn thần, ngỗng thần bằng đất nung, các thanh lanh tô, bệ yoni bằng sa thạch … được thu nhặt bảo quản vào kho, đo vẽ, khảo tả phục vụ công tác nghiên cứu và trưng bày tham quan.

Xem bài viết

Cần tiếp tục khám phá Mỹ Sơn?


Một Mỹ Sơn trong lòng đất còn cổ kính hơn những điều nhìn thấy trên mặt đất hiện nay

Kết quả khai quật ở Di sản thế giới Mỹ Sơn giữa tuần qua do Viện khảo cổ học VN tiến hành đã làm bừng lên hy vọng khám phá lại và tìm kiếm một Mỹ Sơn ẩn sâu trong lòng đất.Sau đây là cuộc trao đổi với các nhà khoa học – PGS- TS Ngô Văn Doanh (Phó Viện trưởng Viện NC Đông – Nam Á), tác giả của hàng loạt công trình nghiên cứu về lịch sử và nghệ thuật Mỹ Sơn.

Xem bài viết