Nghĩ về bản sắc – ngôn ngữ

Hát cho Symbiosys

Hát cho Symbiosys

[Nhật ký]

3.2007 – Đã từng nghe nhiều chuyện buồn về ngôn ngữ và tiếng mẹ đẻ, hôm nay lại nghe về những gia đình Chăm ở Phan Rang ngăn cấm con cái nói – học tiếng mẹ đẻ vì lẽ (1) học tiếng Chăm để làm gì, học tiếng Anh, Nhật, Hàn hay Hoa chẳng phải hay hơn sao, để kiếm việc làm lo thân (2) Học cùng lúc nhiều thứ mệt lắm con à, cứ tập trung vô Việt – Anh thôi đã là nhiều.
Thật vậy không?
“Nói có sách mách có chứng”, thật chỉ là toàn đọc với đọc, bản thân mình nghe còn chưa tin, làm sao mà thuyết phục người khác. Quá nhiều lý do thôi thúc ra đi và tìm hiểu, nhưng lòng vẫn chưa quả quyết. Nhân dịp đi Campuchia làm tình nguyện, xin đi Ấn Độ, qua các hoạt động tình nguyện mà tìm hiểu nhiều hơn, sâu hơn. Xem bài viết

Hàng mã… Bia Than Can bị mất

Hôm qua, một tin động trời: tượng Bia Than Can trong lòng tháp Po Rome – Ninh Thuận bị đánh cắp. Kẹt nỗi, đây chỉ là tượng sao lại để đặt vào chỗ cũ của tượng (thật) hoàng hậu người Êđê bên cạnh vua Po Rome… Dẫu sao, câu chuyện tượng giả bị mất cũng rất đáng lên tiếng cảnh báo thật.

Để hiểu thân phận hoàng hậu này, xin trích đoạn Hàng mã kí ức, 2011 (nhớ, đây là ngôn từ văn chương): Xem bài viết

(Gpt) Tượng Thứ hậu trong tháp Po Rome “bỗng dưng biến mất”

Sáng nay, theo nguồn tin của bà con làng Hậu Sanh, vào khoảng 6h ngày 16/7/2013 người trông coi di tích phát hiện pho tượng thứ hậu Bia Than Can đã biến mất.

Trước đó, sáng ngày 15/7/2013 bà con và chức sắc Chăm ở thôn Hậu Sanh-Ninh Phước-Ninh Thuận đã tiến hành làm lễ mở cửa tháp Po Rome theo phong tục. Sau khi xong phần lễ cửa tháp được đóng lại vào buổi chiều hôm đó thì pho tượng vẫn còn, đến sáng ngày 16/07 người trông coi ngôi tháp mở lại cửa tháp thì phát hiện pho tượng Bia Than Can đã biến mất không rõ nguyên nhân. Xem bài viết

Sáng tác ca khúc thiếu nhi Chăm

 Jaya02

 Âm nhạc là một phần quan trọng trong sinh hoạt tín ngưỡng-tôn giáo, lễ hội của người Chăm. Trong các lễ hội mang tính cộng đồng đều có  trình diễn âm nhạc như việc hát các bài thánh ca (Daoh da-a yang), hát về tiểu sử các vị vua và thần linh (Daoh Damnây), hát giao duyên (Daoh dam dara).v.v. Cho nên, âm nhạc là một món ăn tinh thần không thể thiếu trong đời sống của người Chăm. Tuy nhiên, hiện nay các ca khúc sáng tác cho thiếu nhi và lực lượng sáng tác âm nhạc vừa thiếu lại vừa mỏng chưa thể đáp ứng được với nhu cầu thưởng thức nghệ thuật ngày càng đông đảo của nhân dân. Xem bài viết

Vấn đề tên của đền Po Sah Inư và Po Sah Anaih

Bài viết này được viết trên web Chamapaka, link lại trên facebook… Thực hư sự việc chưa rõ, dẫu bản thân mình chưa nghe về sự việc này ở bất kỳ đâu, nhưng cũng là một vấn đề đáng quan tâm.

Việt Nam phải chỉnh lý lại đền Po Sah Inư thành Po Sah Anaih

Written by Ja Karo
Thursday, 24 January 2013 01:59
po sah anaih 10
Đền Po Sah Anaih Xem bài viết

Trung tâm Nghiên cứu Văn hóa Chăm 20 năm nhìn lại

Trung tâm Nghiên cứu Văn hóa Chăm được thành lập ở tỉnh Ninh Thuận ngày 19-01-1993, bằng quyết định số 126QĐ/UB-NT với tên gọi ban đầu là Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo Văn hóa Chăm (TTNC&ĐTVHC), trực thuộc Sở Văn hóa Thông tin &Thể thao. TTNC&ĐTVHC có nhiệm vụ nghiên cứu sưu tầm, bảo tồn, khai thác và phát triển nền văn hóa của dân tộc Chăm trong phạm vi tỉnh Ninh Thuận và cả nước.

Anh Truyen

Xem bài viết

Cồng chiêng – Văn hoá cồng chiêng của người Jrai

Jrai là một trong số 5 tộc người Mã Lai – Đa Đảo (Chăm, Jrai, Ê đê, Ra glai, Chu ru) hiện đang sinh sống trên vùng đất Nam Trường Sơn – Tây Nguyên và đồng bằng ven biển Trung bộ nước ta. Đây là dân tộc có số dân đông nhất trong các tộc người Malayo-Polinesien ở Việt Nam và đứng hàng thứ 9 trong cộng đồng 53 dân tộc thiểu số hiện đang sinh sống trên đất nước ta (sau các tộc người: Tày, Thái, Hoa, Khmer, Mường, Nùng, H’mông, Dao). Trung tâm cư trú của người Jrai là tỉnh Gia Lai. Đây là dân tộc hiện còn lưu giữ số lượng lớn cồng chiêng cùng với những hoạt động văn hóa gắn với cồng chiêng.

Xem bài viết

Bảo tồn và phát huy di tích lịch sử văn hóa tháp PoSahInư

 

L_hi_Kat_web
(Ảnh: Lễ hội Ka tê trên Tháp PôSahInư)

(ThudoResort.com) – Tỉnh Bình Thuận vừa có quyết định phê duyệt quy hoạch chi tiết, tỷ lệ 1/500 Khu di tích lịch sử văn hóa tháp PoSahInư (phường Phú Hài, TP. Phan Thiết) với diện tích quy hoạch là 9,13 héc ta.

Theo quy hoạch chung, mục tiêu chính là bảo tồn, khai thác và phát huy giá trị lịch sử văn hóa của Khu di tích lịch sử văn hóa tháp PoSahInư với gần 600 năm tuổi trở thành điểm sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng và tham quan du lịch của thành phố Phan Thiết. Trong đó, yêu cầu về chỉ tiêu kiến trúc trong toàn bộ khu bảo tồn di tích là tuyệt đối không xây các công trình mới, phá vỡ cảnh quan di tích.

Xem bài viết

Quảng Nam: Bảo tồn nhóm tháp G khu di tích Mỹ Sơn – Những thành công và hạn chế

Qua gần 6 năm triển khai, Dự án bảo tồn nhóm tháp G khu di tích Mỹ Sơn giai đoạn 2 đã dần kết thúc, bên cạnh những việc đã làm được, Dự án cũng bộc lộ nhiều vấn đề trong công tác trùng tu bảo tồn nhóm tháp này.
Quảng Nam: Bảo tồn nhóm tháp G khu di tích Mỹ Sơn - Những thành công và hạn chế

Những thành công ban đầu

Được chính thức triển khai từ khoảng năm 2004, Dự án bảo tồn nhóm tháp G đã trải qua 2 giai đoạn với tổng kinh phí gần 1,3 triệu USD, chủ yếu từ nguồn kinh phí của Chính phủ Italia tài trợ thông qua UNESCO và một phần vốn đối ứng của Chính phủ Việt Nam. Trải qua nhiều bước tiến hành như phát quang, khai quật khảo cổ thu nhặt hiện vật, định vị, trùng tu … đã từng bước định vị lại nguyên trạng di tích. Các tháp G1, G2, G3, G4 qua bao năm vùi lấp đã được phát lộ; những tường bao, tường tháp bị xê lệch được kè chống cố định. Cùng với đó, hàng trăm hiện vật giá trị có niên đại hơn 700 năm như mặt kala, tai trang trí góc, rắn thần, ngỗng thần bằng đất nung, các thanh lanh tô, bệ yoni bằng sa thạch … được thu nhặt bảo quản vào kho, đo vẽ, khảo tả phục vụ công tác nghiên cứu và trưng bày tham quan.

Xem bài viết

Trùng tu các di tích Chăm: Trăm năm, vẫn rối một mớ bòng bong

* Kỳ 1: Tháp Chăm- “quả trứng” treo đầu đẳng


Xi măng – gạch mộc được đưa vào chân tháp Dương Long.

Sau hơn 100 năm, kể từ ngày các nhà khảo cổ, nghiên cứu văn hóa người Pháp tiến hành trùng tu ngôi đền A1 Mỹ Sơn, đến nay ngành bảo tồn bảo tàng nước ta vẫn chưa thống nhất, xác định được phương pháp và chuẩn mực phù hợp trong công tác bảo tồn, trùng tu di tích.

Trong số hàng vạn di tích lịch sử, văn hoá do tiền nhân để lại trên đất các tỉnh miền Trung thì các di tích tôn giáo Chăm được xây dựng bằng vật liệu gạch đang trong tình trạng đáng lo ngại nhất.

Xem bài viết

Trùng tu các tháp Chăm: Khai quật rồi để đó

TTCN – Trong những năm qua, Quảng Nam triển khai các dự án trùng tu bảo quản nhiều di tích Chăm.

Thế nhưng ở một số di tích, đơn vị nhận trách nhiệm thi công chỉ làm mỗi một việc là đào lên, thu giữ các hiện vật rồi… để đó. Nhiều hố đào khai quật tại chân các khu tháp bị bỏ mặc cho nắng mưa, cỏ mọc…

Khu tháp Chăm Khương Mỹ (xã Tam Xuân, huyện Núi Thành) gồm ba tháp đang xuống cấp nghiêm trọng: đứng từ xa có thể thấy lộ rõ những vết nứt từ thân tháp và gạch ở từng mảng thân tháp đã bắt đầu phân hủy, vỡ vụn sâu vào thân tháp.

Xem bài viết

Bảo tồn tháp Chăm Bình Định

Mặc dù chưa có nhiều di tích thực sự phát huy giá trị, nhưng công tác bảo tồn di tích trên địa bàn tỉnh những năm qua đã nhận được nhiều sự quan tâm đầu tư. Nỗ lực trong công tác khảo cổ, trùng tu, tôn tạo di tích là rất lớn, tuy vẫn còn nhiều khó khăn. Điều này có thể thấy được phần nào qua những con số thống kê…

Tháp Dương Long, trong những năm qua đã được đầu tư kinh phí lớn để trùng tu. (Ảnh chụp giai đoạn trùng tu tháp Dương Long năm 2007).

Xem bài viết

Binah 1 di 212