VỀ VÙNG ĐÂT CHAM H’ROI
ISVAN
(Vùng đất và con người Chăm H’roi vốn vẫn còn xa lạ với các bạn Chăm, xin gửi tặng bài viết này cho các bạn như một sự hiểu biết thêm về văn hoá và con người nơi đây)
Mỗichuyến đi đều chứa đựng những trải nghiệm và cảm xúc đáng nhớ. TRong bước đường nghiên cứu của mình, m ặc dù đã từng đi điền dã rất nhiều vùng tộc người Chăm mình tại Phan Rang, Phan Rí, Ma Lâm, hay An Giang, Tây Ninh… và tôi cũng từng đến các palei của người Churu, Raglai, Rade…nhưng chuyến đi này làm tôi hớn hở nhất. Người Chăm H’roi họ là ai? Họ sống ở đâu? Văn hóa của họ có khác gì văn hóa của người Chăm nói chung? Những câu hỏi đó đã thôi thúc tôi đến một vùng đất luôn luôn thường trực trong suy nghĩ của tôi. Tôi có thể giao tiếp với họ bằng tiếng Chăm không? Biết bao câu hỏi trong đầu và nó càng kích thích tôi khám phá vùng đất mới đối với tôi. Tôi chỉ biết rằng họ là một bộ phận của tộc người Chăm nhưng chưa biết văn hóa của họ, mối quan hệ giữa họ với tộc người chính của mình. Họ có phải là chủ nhân của tiểu quốc Hóa Anh trong lịch sử chăng? Càng suy nghĩ thì bản thân tôi càng bị thu hút mạnh mẽ vào những dòng suy nghĩ để tìm hiểu về cội nguồn của mình – Cội nguồn Champa.
Người Chăm H’roi – họ là ai?
Họ có phải là một tộc người riêng thuộc nhóm Mã lai – Đa đảo hay chỉ là bộ phận của người Chăm? Giả thuyết: nếu họ là người Chăm thì tại sao văn hóa của họ lại khác văn hóa Chăm như thế? Nếu là người Chăm, tại sao họ không theo tôn giáo nào mà là tín ngưỡng đa thần? Có rất nhiều giả thuyết khác nhau về họ.
