- Những giả thuyết về nguồn gốc của người Churu
- Ngôn ngữ
- Niềm tin
- Phong tục tập quán
- Hát Aria – Tục ngữ – Truyện cổ dân gian
- Trang phục
- Những liên hệ khác
Category Archives: Dân tộc Champa
Hình Ảnh: Kate 2011
Mùa Kate đã qua và cho ta nhiều cảm giác niềm vui lẫn nỗi buồn trong tim của mọi người…
Sau đây Champa News xin cho các bạn nhớ lại giây phút Náo Nức của ngày Kate…
(Hình Ảnh cung cấp bởi ” Tào Lao”)
Ngày thứ nhất! (26.9.20110).

Về vùng đất Chăm H’roi
VỀ VÙNG ĐÂT CHAM H’ROI
ISVAN
(Vùng đất và con người Chăm H’roi vốn vẫn còn xa lạ với các bạn Chăm, xin gửi tặng bài viết này cho các bạn như một sự hiểu biết thêm về văn hoá và con người nơi đây)
Mỗichuyến đi đều chứa đựng những trải nghiệm và cảm xúc đáng nhớ. TRong bước đường nghiên cứu của mình, m ặc dù đã từng đi điền dã rất nhiều vùng tộc người Chăm mình tại Phan Rang, Phan Rí, Ma Lâm, hay An Giang, Tây Ninh… và tôi cũng từng đến các palei của người Churu, Raglai, Rade…nhưng chuyến đi này làm tôi hớn hở nhất. Người Chăm H’roi họ là ai? Họ sống ở đâu? Văn hóa của họ có khác gì văn hóa của người Chăm nói chung? Những câu hỏi đó đã thôi thúc tôi đến một vùng đất luôn luôn thường trực trong suy nghĩ của tôi. Tôi có thể giao tiếp với họ bằng tiếng Chăm không? Biết bao câu hỏi trong đầu và nó càng kích thích tôi khám phá vùng đất mới đối với tôi. Tôi chỉ biết rằng họ là một bộ phận của tộc người Chăm nhưng chưa biết văn hóa của họ, mối quan hệ giữa họ với tộc người chính của mình. Họ có phải là chủ nhân của tiểu quốc Hóa Anh trong lịch sử chăng? Càng suy nghĩ thì bản thân tôi càng bị thu hút mạnh mẽ vào những dòng suy nghĩ để tìm hiểu về cội nguồn của mình – Cội nguồn Champa.
Người Chăm H’roi – họ là ai?
Họ có phải là một tộc người riêng thuộc nhóm Mã lai – Đa đảo hay chỉ là bộ phận của người Chăm? Giả thuyết: nếu họ là người Chăm thì tại sao văn hóa của họ lại khác văn hóa Chăm như thế? Nếu là người Chăm, tại sao họ không theo tôn giáo nào mà là tín ngưỡng đa thần? Có rất nhiều giả thuyết khác nhau về họ.
Từ lễ đổ đầu đến hội mừng năm mới của người Chăm H’roi
Người Chăm Hroi là một bộ phận của dân tộc Chăm trong đại gia đình các dân tộc Việt Nam. Hiện nay người Chăm Hroi sinh sống chủ yếu ở Bình Định và Phú Yên.
Lễ đỗ đầu tiếng Chăm Hroi gọi là Quoai chơ ruh a kơh, một nghi lễ truyền thống của người Chăm Hroi được tổ chức vào những ngày cuối năm âm lịch, từ ngày 25 đến ngày cuối cùng của tháng chạp; vào luác thời điểm chuyển mùa và có ý nghĩa trước hết đối với công việc canh tác nông nghiệp qua một năm lao động sản xuất. Lễ thức hàm ý cầu an chúc phúc cho mọi thành viên trong gia đình, chúc mừng một năm an lành đi qua, tống ôn những điều cản trở của năm cũ và cầu mong một năm mới, một vụ mùa mới nhiều điều tốt đẹp.
Ngay chỉ mới nghe tên gọi được dịh thoát ý từ tiếng việt, chúng ta có thể liên tưởng đến một hình thức tôn kính để biểu hiện những ước vọng và có tự ngàn đời, xong nó hàm ý sâu xa như người Chăm Hroi giải thích đó là một hiện tượng để tỏ ơn những “cái đầu” biết cách làm ra và sẽ làm ra cái ăn, cái mặc, cái để nối nghiệp lũ làng. Nếu ai được dịp chứng kiến phép đỗ đầu của lễ Quoai chơ ruh a kơh, một chi tiết dùng máu gà tươi hòa với rượu cần đổ lên tráng của các thành viên trong gia đình sau khi diễn trình hành lễ chính thức vừa được kết thúc. Những giọt máu gà trong rượu được tựu lại, chảy xuống sống mũi rồi lan tỏa ra hai bên cánh mũi, một hình ảnh thể hiện sự sinh sôi nảy nở, biểu hiện tính phồn thực với ý nghĩa tạo ra mọi sự sống mới, theo cách nghĩ của người Chăm Hroi.
Độc đáo nhà sàn Chăm Hroi
![]() |
Nhà sàn của người Chăm HRoi thường có kích thước nhỏ nhắn, và ấm cúng. Về cấu trúc nhà sàn thường có hình dáng vuông, cân đối và ổn định. Hai mái có độ dốc lớn để chống mưa gió. Nhà được trổ cửa sổ ở hai phía đầu hồi. Bước lên cầu thang là một khoảng sân hẹp lộ thiên trông như một hành lang. Khoảng sân này ngoài dùng để phơi phóng còn có tác dụng làm cho ngôi nhà thêm xinh xắn, rộng rãi. Continue reading
Thủ lĩnh Jarai
Cham Hre ethnic group
Proper name: The Hre got their names from local river. For example, “the Kre” came from the Kre river in Son Ha district; the Hre from Hre river in Ba To district; the Dinh from Dinh river in An Lao district, etc.
Other names: Cham Re, Chom, Thuong Ba To, Moi Luy, Moi Son Phong, Moi Da V.ach, Cham Quang Ngai, Moi Chom, Re, Man Thach Bich.
Population:94,259 people.(1999 census).
Language: The Hre language belongs to the Mon-khmer language group (Austroasiatic language family). Before 1975, there was a writing system, modified from the Latin alpha¬bet. It was used widely, but now has diminished in popularity.
History: The Hre are among the oldest inhabitants of the Truong Son-Tay Nguyen area.
Production activities: A majority of the Hre grow rice in wet fields, while only a small minority work on dry terraced fields. They practice swidden agriculture, using simple tools like the digging stick (to make holes in the ground for planting seeds), axe, machete, and rake. They harvest their rice by hand. Their cultivation style is like that of Central Vietnamese farmers, using water buffalo to pull a plough or harrow, sowing rice sprouts and then transplanting them, and using a sickle to harvest rice plants, etc. Nevertheless, the traditional slash and burn, or swidden, practice can still be seen. Each family raises water buffaloes, dogs, and chickens. Plaiting and weaving are the only handicraft works, and are not so popular nowadays. In particular, there is very little weaving done today. Goods are traded directly for each other’ s products. Hunting, gathering fruit, and fishing are important sources of foodstuffs for every family.
Overview: Ede ethnic group
Population: 194,710 people. (1999 census).
Overview: Raglai ethnic group
Chuyện sử Chàm trong toàn thư
Các nước chịu ảnh hưởng của Ấn Độ thuộc vùng Đông Nam Á đã để lại những kiến trúc đặc sắc nhưng lại khiến các sử gia thất vọng vì thiếu chứng cớ cho một lịch sử liên tục của tập đoàn, khu vực. Chứng cớ của bản thân còn lại là những bia đá rải rác mang tính chất tụng ca nhiều hơn sự kiện, là những tài liệu khá muộn về sau, ghi trên những vật liệu dễ huỷ nát như lá buông chẳng hạn. Continue reading
Người Ê-đê ở Tây Nguyên
Dân số 237.015 người (thống kê 1996) thuộc nhóm ngôn ngữ Malayo – Polynesia có nhiều nhóm riêng theo từng khu vực khác nhau: Eđê Kpa – nhóm chính thống gần trung tâm thành phố Buôn Ma Thuột; Eđê Adham ở Ea súp, Buôn Hồ, Ea H’leo; Eđê Krung sống giáp gianh Đăk Lăk và Gia Lai; Eđê Ktun ở Krông Păk; Eđê Bin ở Lăk chịu ảnh hưởng của người Mnông; Eđê Blô ở M’drăk; Eđê Dliu Ruê ở Krông Ana … Người Eđê theo chế độ mẫu hệ, con gái đi cưới chồng. Sau đám cưới người chồng đến sống ở nhà vợ, con cái mang họ mẹ, con trai không được quyền thừa kế. Tất cả tài sản trong gia đình đều thuộc về họ vợ và con cái. Lúc vợ chết không được đem tài sản và con cái về ở với bố mẹ mình. Nếu bên nhà vợ không còn ai để thay thế (tục nối dây) thì người chồng phải về ở với chị em gái của mình. Nếu người chồng chết trước thì người chồng sẽ chia tài sản do sức lao động của người chồng ra làm ba phần: một phần dùng cho tuỳ táng, một phần biếu bố mẹ đẻ và chị em ruột nhà chồng, phần còn lại là của vợ và con cái.
Continue reading








