Author Archives: Trà Vigia

Trà Vigia

About Trà Vigia

Trà Vigia tên thật Lâm Gia Tiến, sinh năm 1957 tại palei Caklaing. Nghiên cứu, viết văn, viết thơ tự do. Hiện đang sống tại palei Hamutanran - Ninh Thuận. Tác phẩm đã xuất bản: - Tập truyện ngắn "Chăm Hri" (NXB Văn hóa dân tộc, Hà Nội, 2008). - Tập thơ tái chế "1 ngày 5" (Ciet xuất bản năm 2012).

BÀU TRÚC

Đó là nơi xưa kia có một cái bàu nước, giờ không còn nữa! Cũng như bản thân Tầm xưa kia là một đứa trẻ thơ, giờ cũng không còn nữa! Ba mươi năm qua với bao đổi thay dâu bể, đổi thay trong cả lòng người!

Ngày ấy cha Tầm là một thầy giáo làng nghỉ hưu sớm vì sức khỏe yếu, vì thời cuộc biến thiên… Mẹ chàng tần tảo một mình nuôi năm miệng ăn bữa cơm bữa cháo. Cuộc đời Tầm đã gắn bó bao nhiêu năm với mảnh đất này để giờ đây chơi vơi trong ánh nhìn xa lạ. Chàng khẽ thở dài luyến nhớ xa xôi, buột miệng nhớ rằng chàng đang sống! Xem bài viết

ĐÊM TRUNG ĐÔNG

Có lẽ đây sẽ là buổi sáng cuối cùng của cuộc đời, Dama hướng tầm mắt về phía chân trời xa nơi trập trùng sóng vỗ. Cánh buồm xưa màu huyết dụ đã mất hút vào hư vô hay đã chìm sâu dưới đáy đại dương mịt mờ miền tâm tưởng. Cuộc sống này còn có ý nghĩa gì khi chàng đã đánh mất chính mình, đúng hơn chàng đã đánh mất Yumi như thể đã đánh mất loài người. Lẽ nào cuộc sống này lại không có nàng? Cho dù đó chỉ là cơn ác mộng kinh hoàng của những đêm dài vô tận. Tia nắng ban mai rồi sẽ mọc! Xem bài viết

CÕI ĐÁ

Z là một nông dân. Đó là phần nghề nghiệp ghi trong bản lý lịch mỗi khi Z muốn xin một việc làm mới. Biết làm sao được! Z không phải là một nông dân thực thụ, chẳng qua Z sinh ra và lớn lên ở một làng quê có ruộng nương rẫy bái. Mùa cày cấy, Z theo mấy chú ra đồng cắt cỏ chăn trâu mò cua bắt cá. Mùa gặt hái, Z lại theo mấy chú ra đồng gom bó mót lúa bẫy chuột bắt chim. Làng quê thơ mộng thân thiết biết bao, nhưng thời thế đã thay đổi nên Z cũng cần đổi thay nếu không muốn bị nghiền nát. Với lại Z không thế nhỏ mãi như ngày nào, hiện giờ Z không còn trẻ nữa và bóng xế tuổi già đã lởn vởn bên mái hiên chiều phản chiếu vài tia hiu hắt lên mái đầu lớm chớm màu sương. Z phục lăn loài người! Con người đã tiến hoá vượt bậc so với những loài khác cho dù đó là khủng long to đùng hay cánh chuồn chuồn nhỏ bé. Con người đã dũng cảm chia tay tổ tiên còn mang lốt khỉ để khẳng định mình và làm chủ thế giới. Đối thủ còn lại duy nhất là đồng loại! Xem bài viết

CIIM CAUH RATAUNG

Ciim cauh rataung

Ciim cauh rataung – Ciim jhaung ikan
Ciim rwak tian – Ciim jauh angwa
Cang xa-ai ka – Tamư sang swơr
Đa bhiw xawah mưk ba pơr

Ngauk hala padai – Ciim nau mai
Ciim waiy cabbwơc – Jalan ia đwơc
Tamư hamu – Throh bingu
Ppo Ppapraung – Mưk Kathaung glơng kabaw

Mưk Carau ba lisei – Mưk Kabei jhauk ia
Mưk Hawa ba apwei – Mưk galwei nhjuk pakau Xem bài viết

KATÊ PO DAM

Cuộc đời là những chuyến đi xa và gần, trên con đường làng quê ra thị thành hay lên rừng xuống biến rồi cũng trở về nhà nơi mình sinh ra. Nếu ai vì một lý do nào đó không thể đi để nhìn để cảm thì coi như chưa sống. Ai đó ra đi mà không trở về nơi chôn nhau cắt rốn thì kiếp đời này cũng chỉ phù du! Cuộc sống này dài hay ngắn không thể đềm bằng tuổi tác thời gian, bầu trời này lớn hay nhỏ cũng không thể đo bằng bước chân lang bạt không gian. Càng không thể định đoạt giá trị sống của mỗi một người bằng thành công hay thất bại với bất cứ tiêu chí nào. Quan trọng, chúng ta phải làm hết sức mình trong khả năng có thể với cả tấm lòng. Sống cho mình và sống cho người, bởi không có người thì ta sống với ai nơi trần gian hỗn mang bể khổ này! Xem bài viết

NGƯỜI ĐI TÌM LINH HỒN

Jahia nằm bẹp trên chiếc giường tre ọp ẹp, chàng cố rướn người lên cho đỡ mỏi nhưng chẳng còn hơi sức nào. Chỉ nghe tiếng răng rắc khô vụn, không biết từ nan tre hay xương cốt của mình. Những tia nắng cuối ngày như cố bấu víu vào những đám mây vàng rộp trôi hờ hững. Lờ đờ như đôi mắt chàng lịm dần sự sống.

Có lẽ bắt đầu từ ngày Iahia thi đậu tiểu học. Ngày ấy đã xa nhưng chàng nhớ như mới ngày nào. Thời thơ ấu quẩn quanh với lũy tre xanh bên dòng sông nhỏ, buổi đi câu, thả diều, bắt dế… thơ mộng. Xem bài viết

CON ĐƯỜNG VÔ TẬN

Tagalau 14 ra mắt không chỉ là niềm vui của riêng tôi và bạn đọc, mà vui hơn có lẽ đối với các bạn đang lèo lái con thuyền Tagalau được đóng mới sau lần hạ thủy thành công. Ngày mai, nó sẽ vỗ sóng ra khơi đi vào chân trời vô tận với những khám phá vô cùng. Xin được chúc mừng các bạn trẻ! Xem bài viết

MỘT THỜI ĐỂ YÊU

Tôi đã hành trình cùng Tagalau từ khi nó còn hoài thai, đúng hơn tôi đã mang nặng đẻ đau đứa con tinh thần này đớn đau và khó nhọc! Ai lại không muốn đứa con của mình chăm ngoan, tươi xinh, thông minh để trở thành con người hữu dụng bạn nhỉ? Tuy nhiên, để định hình một nhân cách ắt phải vượt qua nhiều thử thách khắc nghiệt mà đôi khi dù muốn hay không chúng ta cũng phải chấp nhận. Hôm nay, rất may Tagalau kỷ niệm sinh nhật tuổi 14 trong vòng tay nâng niu thân yêu bè bạn cùng những nụ cười động viên khích lệ của bà con láng giềng. Thay mặt Tagalau, tôi xin chân thành cảm ơn tất cả mọi người đã đồng lòng chung sức để Tagalau lớn mạnh và hy vọng Tagalau ngày càng đâm chồi nẩy lộc đơm hoa trong dung dị đời thường. Xem bài viết

NGƯỜI ĐÀN BÀ HÁT

Trời vẫn còn sớm, những giọt sương đêm qua nằm mơ trên lá cỏ giờ vẫn còn vùi ngủ mê man. Kaya dắt đôi bò khép vào xe, thu dọn đồ ăn thức uống, nồi soong, rìu rựa cùng những thứ vật dụng lỉnh kỉnh khác cho một chuyến đi rừng. Ông Yamu nhấp nháp trà bên góc hiên nhà lặng lẽ , lơ đãng nhìn bầu trời đen lấp loáng sao. Ông hồi tưởng tượng lại từ thời còn thơ ấu, ngôi nhà xưa mái tranh vách đất thấp bé lè tè chỉ còn ẩn hiện lờ mờ trong tâm thức vì giờ đây nó đã bêtông hóa khang trang. Dòng sông tuổi thơ mà ngày nào ông cùng lũ bạn nghịch ngợm cởi truồng lội sông bì bõm giờ cũn biến mất,vùi vĩnh viễn dưới hàng nho tươi xanh. Bụi tre um tùm cho đàn trâu ngơi nghỉ dưới nắng trưa hè gay gắt đã mọc lên mái nhà tôn che nắng lũ máy cày hợm hĩnh. Còn ông, thằng bé ngờ nghệch biến thành một ông già lụ khụ. Cuộc đời sao mà trôi nhanh thế, thay đổi nhiều đến thế! Vậy mà ông cứ ngỡ mới hôm qua, hôm nay và ngày mai vẫn thế! Xem bài viết

DẠ HỘI THẦN TIÊN

Đã gần Katê mà trời dường như chưa muốn mưa. Lưng chừng đồi nhấp nhô đá qua lùm cây chỏng chơ cành, vài con gà rừng nhớn nhác tìm mồi. Mười năm về trước nơi đây còn là khu rừng rậm, lác đác vài bác tiều phu già đốn củi… thú vật chim muôn thì vô số kể. Nhưng bây giờ rừng đã lùi xa vào ký ức những cụ già lẩm cẩm chờ qui tiên. Xem bài viết

TRIẾT LÝ VĂN CHƯƠNG CHĂM

Văn chương Chăm là bộ phận quan trọng để nhìn nhận và đánh giá văn hóa Chăm một cách trung thực và thấu đáo nhất. Nếu những công trình kiến trúc và điêu khắc biểu hiện được tầm cao của văn hóa vật thể, dân ca dân vũ thể hiện được tâm tư tình cảm mang tính nhân văn trong sinh hoạt đời sống thì văn chương Chăm hun đúc được chiều sâu qua từng góc khuất tâm hồn tư tưởng của văn hóa phi vật thể không dễ dàng khái quát và nhận diện! Mọi thứ đã nhòa dần theo bước chân thời gian, mờ dần trong tro bụi không gian qua nhiều chặng đường biến thiên của lịch sử. Tuy nhiên, những gì còn sót lại vẫn có thể mở ra một hướng nhìn nếu con người vẫn còn thiện chí và nhiệt tâm. Không nên tự cho mình là đúng và cho rằng người khác sai bởi không ai có thể biết tất cả. Đó là phương châm đầu tiên để lần mò giở từng trang sách xưa, và đây cũng chính là cốt tủy để thâm nhập vào triết lý văn chương Chăm. Bởi sự khởi đầu chỉ là gợi mở không bao giờ kết thúc, và câu hỏi luôn là tiền đề của câu trả lời!  Xem bài viết

MỸ SƠN ĐƯỜNG VỀ

Đoàn người khởi hành từ Chakleng vào lúc 6 giờ sáng, trong đó có 9 người đàn ông và 7 phụ nữ với đủ thành phần, đối tượng… Chuyến đi được hình thành từ sự kiện: Khóa học bồi dưỡng chữ Chăm do Ban biên soạn tổ chức và Làng văn hóa Mỹ Nghiệp đăng cai: Nghệ thuật là trạng thái động để minh họa cho văn hóa và chuyến hành hương về nguồn đầu Thánh địa Mỹ Sơn cũng là một hình thức nghệ thuật mang tính dân gian trong sinh hoạt đời thường với những yếu tố đăc thù thời đại. Ai cũng trong tư thế cấp tập không được chuẩn bị chu đáo. Đây là thời điểm tựu trường của học sinh các cấp. Phụ huynh lo sắm sửa quần áo sách vở cho con cái, giáo viên phải hội họp phân giờ nhận lớp… Mọi người đều khẩn trương sắp xếp bố trí lại công việc gia đình, công tác cơ quan làm sao cho phù hợp với chuyến đi đột xuất và mấu chốt chính vẫn là kinh phí. Chẳng có ai thừa tiền để đi chơi trong khi nhu cầu trước mắt luôn thiếu trước hụt sau, nhưng dường như có một tập tục kì diệu, một tiếng gọi thiêng liêng từ xưa xa vọng lại để tất cả đều có mặt đúng giờ xuất phát.  Xem bài viết