Author Archives: putra Champa

Liveshow njep batal, Chế Linh tamâ sang jru

Dua malam adaoh daok radaoh aia langew di Baigoar oh jieng hu harak syah brei hu demonstrasi ,doak radaoh njep tamâ sang jru

Tuei ikhan daok derector sang adaoh tamnia kebangsaan Việt Bắc , on Nông Xuân Ái. Di biah harei 18/11 pejabat kebudayaan dan pelancongan nagar Việt Nam hu brei thau tuei harak, lac o izil brei demonstraisi untuk danak dak. Alasan brei tabiak lac organisasi  oh siam saong keadan Baigoar di tuk ni.

Harak pakah ikhan bruk o brei izil demonstarisi daok  pejabat kebudayaan dan pelancongan di Baigoar Xem bài viết

Nao dwah akhar wak brei urang Cam H’roi

Ralo thun tapa, hu sa urang daok mârat nao dwah akhar brei urang Cam H’roi.  On nan yeh sa urang raduah waris(1) budaya (2) kebangsaan (3) , angan on Ka So Liéng , daok di bhum Ea Crang, dearah(4) Sơn Trà, bal Phú Yên .

Urang Cam blaoh jieng sa dalam kalau janis bangsa di bal Phú Yên, hu bian (5) ewk lac urang Cam H’roi, saong rakyat jumlah (6) hu 19.6000 urang.  Urang Cam H’roi hu warisan budaya biak ralo tapi di hu khik dan pa-tamuh rak nyu o, gruk ngap brei hina ka urang halei khing khik adat cabat ni nan yeh masyarakat (7) Cam pak ni ka hu akhar wak o.

Caong hu ralo

Di plei Hà Rai, bhum Xuân Lãnh, dearah Ðồng Xuân, bal Phú Yên. Hu ragheh angan Ma Diễn, daok dwah pataom dom phun adaoh ru anâk , adaoh adam dara daok urang Cam H’roi. Saai ewk tuei lagu (8) nan blaoh ngap jieng ralo lagu braw dalam bahasa (9) Cam H’roi, blaoh patoaw wek brei adam dara saong caong lac khing khik wek lagu paran adaoh (10) sang panuec ndom bangsa hu brei lahik o. Xem bài viết

Chế Linh njep cap ka-thun harei demostraisi liveshow di Baigoar

Pa-ndom saong VnExpress.net, radaoh Chế Linh brei thau, harei ni (17/11), khit saong on Nông Xuân Thái – Derector sang adaoh tamia kebangsaan Việt Bắc –taom jabatan Kebudayaan, Sukan dan Pelancongan Baigoar piah lakau tanyi suar harei demostraisi ( akaok lac khing ngap hrei 19/11). Masa cap pa-ndom ngap ka hu pasti o. Kayua yau nan, kalau apah hu sang adaoh Hòa Bình o, danak dak njep nao duah labik karei apah. Koaw di dalam harei ni, on Hoàng Tiến –utusan brei Bích Ngọc kompani – akan tal mai pajarun wek danak dak organisasi demostraisi di Baigoar brei on Nông Xuân Ái.

 

Ma-anak di hatai anit ranam di raewk, Chế Linh khing organisasi 3-4 malam di Baigoar, Thiak : Ngọc Trần

Xem bài viết

Hiểu sơ lược về Islam

Zack Mubarak

(Một bạn Chăm Châu giang đang theo học ở Kedah- Malaysia)

Người Islam tin tưởng Thượng Đế là Đấng tạo hóa cua vũ trụ, như vậy người thiên chúa hay Do thái cùng có niềm tin như vậy tất cả đều đề cao đấng tạo hóa, ngừơi Do Thái gọi  Thượng Đế họ là Jehova, người thiên chúa gọi với tên khác (Thiên Chúa), nhưng ngườii Arab họ goi là Allah, bởi vậy chúng ta tin Thượng Đế như nhau.

Nhưng ngày nay niềm tin người Muslim rất khác với hai tôn giáo trên, trong Islam Nabi Muhamad là một con người như những người khác, con người chỉ tôn thờ Allah duy nhất, Thượng Đế mà Jessu (Nabi Isa) va Moses(Nabi Musa) cùng tôn thờ tất cả có trong Thiên Kinh Quran, Muhammad xuất thân từ đứa trẻ chăn dê va Isa, Musa cũng vậy. Cả ba người đều được chiếu từ một nguồn sáng là Allah. Muhammad dạy umat tôn thờ một Thượng Đế, mĩm cười trở thành bố thí, bảo vệ phụ nữ khỏi sự bất công và tôn trọng họ, chăm sóc những đứa trẻ mô côi.

Xem bài viết

Mảnh đời non

         Ánh chiều tà đang héo dần với ánh nắng yếu ớt cố len qua những đám mây dày làm nổi lên một màu ửng đỏ buồn man mác. Nó có vẻ buồn, ngồi thu lu trước mũi ghe ngấm nhìn một cách đờ đẫn cảnh màn đêm đang lấp dần những tia sáng yếu ớt còn lại của ban ngày. Bổng nó giật mình bởi tiếng gọi của mẹ nó.

–         Ja Juk vào ăn cơm cho xong rồi tấm rữa, hành lễ, không khéo lại muộn giờ bây giờ.

Mọi người quen gọi nó là Ja Juk ( thằng đen), nó cũng quen với cái tên này. Thật ra nó cũng có một cái tên đẹp như ai, Ahmad- đó là tên ba, mẹ nó đã đặt cho nó. Cái tên thật đẹp, đượm tính quý phái của Đức Tiên tri của Thượng Đế. Nhưng người ta đã quên rồi và có lẽ nó cũng chẳng cần làm cho người ta nhớ làm gì. Bởi với nó lúc này còn nhiều cái để nghĩ để lo hơn là cái tên của nó.

Một cậu bé đang hành lễ trên “căn nhà” ghe Xem bài viết

Đối thoại với người Muslim: Một góc nhìn về Islam!

Islam là một tôn giáo lớn đứng thứ hai trên thế giới, chỉ sau Kito giáo (niếu tính chung Thiên chúa với Tinh Lành). Islam cũng là một tôn giáo chi phối đậm nét, trong đời sống tinh thần lẫn xã hội của người Chăm hiện nay. Để tìm hiểu về Islam, có cái nhìn đúng đắn về tôn giáo này, tôi xin trả lời tóm tắt những câu hỏi mà một bạn Chăm (không phải Islam) đặt ra.

            Hỏi:  Islam là một tôn giáo bạo lực! Nhiều thế lực nhân danh Thượng Đế Allah để hoạt động khủng bố, điển hình là vụ khủng bố ngày 11 – 9, ở nước Mĩ, do Osama bin Laden tiến hành!

Trả lời: Islam không phải là tôn giáo của bạo lực, chiến tranh và cũng không là một tôn giáo của sự tĩnh lặng, thiền. Thật ra, chiến tranh (Jihat hay Futuhat) và hòa bình (shulh) là hai học thuyết trong Islam.  Vì thế không thể chính xác kết luận rằng Islam là một tôn giáo với học thuyết bạo lực hay thiền, tịnh tu. Thật ra nên hiểu, Islam là một tôn giáo được hình thành từ lời khải huyền của Đấng Toàn Năng Allah (S.W.T), nhầm quản lí tất cả mọi sự tương tác giữa con người với nhau.Chiến tranh hay hòa bình trong Islam nó cấu thành một bộ luật (Syariat) hẳn hoi, tất cả chỉ để giải quyết các vấn đề nảy sinh từ con người. Xem bài viết

Chuyện nàng Siti Zubaidah và vua Chế Bồng Nga

 Putra Champa

Có lẽ với người Chăm Pandurangga khi nhắc đến Syair siti Zubaidah ( truyện thơ nàng Zubaidah) thì cảm thấy xa lạ. Nhưng với người Chăm Châu Châu Đốc thì nó rất đổi gần gũi, họ thuộc nằm lòng và hay thường cất lên giọng ngâm khi ru con hay khi ngồi dệt trong những đêm thanh vắng bên hiên nhà sàn với ánh trăng soi.

Sỡ dĩ họ thích truyện thơ này là vì nội dung có gắn kết với họ. Nhân vật trong truyện là người mà họ rất kính mến và truyền miệng bằng những câu chuyện bất hủ, những chiến công oanh liệt vớ khí phách hiêng ngang, bất phàm của patao Cei Bunga ( vua Chế Bồng Nga). Với họ Chế Bồng Nga là một người theo Islam ( Hồi giáo) và luôn sùng đạo. Xem bài viết

Các làng Chăm ở An Giang

Dân số người Chăm ở tỉnh An giang theo số liệu năm 1999 là 12 vạn người, sống tập trung thành những ấp (puk) hay liên ấp, xen kẽ trong những xã (palei) của người Kinh từ biên giới Việt- Campuchia, rải rác chạy dài theo dòng Hậu Giang và sông Kháng Bình hợp lưu ở Tam Giang (thị xã Châu Đốc ), rồi đổ xuống xã Khánh Hòa, huyện Châu Phú, An Giang, cụ thể như:

Về phía sông Hậu Giang: Xem bài viết

Islam và nền văn minh Champa

Champa – một vương quốc cổ đã hình thành lâu đời tại dãi đất mà ngày nay là miền trung Việt Nam. Trải qua thăng trầm lịch sử, nó đã mất đi. Tuy vậy, Champa lại là một đề tài khám phá rất thú vị cho những người hiếu kì. Bởi lẽ những tàn tích còn sót lại của nó tuy để nát nhưng lại rất giá trị và chứ đựng bao điều bí ẩn.

Tháp Yang Praong tại Tây Nguyên

Khi tập trung vào nghiên cứu đề tài Champa. Các nhà nguyên cứu thường tập trung vào những đền tháp, những phù điêu hay những tàn tích cổ xưa dưới lòng đất… Các nhà nghiên cứu văn hóa phi vật thể thì lại tập trung vào những vấn đề tín ngưỡng có mối liên quan với những đền đài tàn tích đó. Xem bài viết

Bangsacham Radio – Tiếng nói Chăm tại Hoa Kỳ

Logo

Cộng đồng Chăm, một cộng đồng ít ỏi ngay chính tại mảnh đất quê hương họ. Ngay cả khi sống trên mảnh đất quê hương họ đã là một tập thể thiểu số. Sẽ như thế nào nếu họ sinh sống ở những nơi không phải là quê hương của họ?

Vâng, chắc chắn họ sẽ trở thành một cộng đồng càng ít ỏi và nhỏ bé hơn. Ấy thế nhưng trong cộng đồng nhỏ bé ấy vẫn cố vương lên khẳng định sắc tộc , dòng máu bản thân, góp phần mang tiếng Chăm của đủ mọi giọng điệu, vùng miền từ Kampot đến Pandurangga để giáo dục, đưa con em Chăm gần nhau bằng cách giao tiếp bằng chính tiếng mẹ đẻ của mình mà không gặp trở ngại gì, cho dù họ sinh ra ở Châu Đốc, Kampot hay Pandurangga…đó là chương trình phát thanh tiếng Chăm có tên Bangsacham Radio. Xem bài viết

Raya Haji (Eidil adha) plei Cham Islam đón chào

Tưng bừng ngày raya Aidilfitri sau tháng Ramadan linh thiêng, làng Chăm rộn rã. Không khí sôi động chưa kịp lắng , làng Chăm lại tiếp đón một ngày hội raya mới, đó là raya Eidil adha hay gọi nôm nan là đại lễ dâng hiếng ( Raya Korban) .Đây là đại lễ rất quan trọng trong Islam vì trong đại lễ này, tín đồ nào có điều kiện sẽ thực hành tín điều bắt buộc thứ năm trong Islam , đó là đi hành hương đến thánh địa Mecca ( Makah- Arabsaudi), và những ai có ai dư dã có thể làm lễ Korban( dâng hiếng ), raya Haji tại quê nhà. Xem bài viết