Trang phục Cham và giới trẻ

Không rành rọt viết nghiên cứu cho lắm, mọi sự chỉ là chuyến hành trình tự khai sáng. Thôi thì kể chuyện vậy…

1984. Sinh ra và tuổi ấu thơ ở Caok (Hiếu Lễ). Lớn lên ở Caklaing (Mỹ Nghiệp). 1992, vào Sài Gòn, và phần nhiều trưởng thành ở đó.

Bạn trẻ và trang phục Cham

Bạn trẻ và trang phục Cham

2002. Sinh viên trường ĐH KHXH&NV, khoa Đông Phương, ngành Thái Lan, và soi tìm Cham. Phải nói thật là, cô đơn, bước vào ngôi trường mà mong mỏi một bóng dáng Cham, một giọng nói Cham, mà làm quen với Tuyên, và Sơn, hai người dẫn mình đến với nhiều bạn Cham Sài Gòn và những nơi khác nữa.

2004. Gilaipraung ra đời, mang nặng đẻ đau, để đưa các bạn trẻ đến gần nhau hơn.

2005. Năm bùng nổ của phong trào. Bao nhiêu ý tưởng mới, sinh ra và được thực hiện. Nhớ ra, mỗi khi trở về quê hương, đều ám ảnh một hình ảnh, những cụ già vận trên mình trang phục Cham, đơn giản, đẹp, và gợi rất nhiều thách thức cho bản thân: tại sao mình, những người trẻ, kẻ tiếp nối văn hóa phong tục cha ông và truyền lại cho các em nhỏ, không như thế?

Áo Cham trên tháp

Áo Cham trên tháp

2005. Katé. Ngoài việc dựng nên phong trào mỗi bạn lên tháp, giữ cho đất thiêng cha ông sạch sẽ, nhặt nhạnh rác lớn bé, còn đưa ra một quyết định khó khăn hơn, mặc trang phục Cham. Nói thì dễ, nhưng thực sự lại rất khó. Bỡ ngỡ, xấu hổ. Vô lý, nhưng nó là thế, Cham mặc áo Cham lại xấu hổ sao? Cứ như cái lần đầu tiên 3 anh em Sơn Tuyên Jaka quyết định nói về tuk wak (giờ-phút) karun (cảm ơn) empun (xin lỗi) mà cũng phải mất nhiều thời gian để nói được. Bản thân mình xấu hổ, các bạn khác cũng chẳng khác hơn, thậm chí, chỉ dám mặc áo chứ không mặc váy. Nhưng đó là lần đầu tiên, mọi người đều hào hứng và vui vẻ. Từ đó, thành quen, và mạnh dạn hơn, khi mặc áo Cham lên sân khấu làm MC. Từ đó, chuyện mặc trang phục Cham lên tháp trở nên dần phổ biến hơn, dẫu còn lẻ tẻ. Bản thân mình, đi đâu cũng mang theo một bộ đầy đủ, để mặc vào nhưng dịp trang trọng.

Ấn Độ, Steven

Ấn Độ, Steven

2008-2009. Ấn Độ. Steven, một cậu Châu Phi, da đen như chẳng thể đen hơn, nói một câu làm mình nhớ mãi: “Your color is always beautiful no matter what it is, and I envy you, that you are always proud of being Cham” (Sắc màu của bạn luôn đẹp dù thế nào chăng nữa, và mình ghen tỵ với bạn, rằng bạn luôn tự hào bạn là Cham). Nói vậy, mà lòng chả thấy vậy, vì một bạn ở New Zealand luôn vận trên mình chiếc váy, mà mình thì chỉ “dám” mặc mỗi dịp chi đó. Ời…

Phú Sỹ

Phú Sỹ

2010. Phú Sỹ. Trên đỉnh núi, và chỉ mong mình đủ sức hiểu, và yêu trang phục của mình, mong cho con cháu Cham, cũng yêu và vượt nỗi lo âu nhỏ bé.

8.2013, khi nghe các cô gái Cham dần từ bỏ áo dài, vì nó chật chội khó chịu, quần jean hay quần ngắn dễ chịu hơn, lòng như có tiếng gọi, rằng phải vượt qua giới hạn của mình, để đến gần với lòng mình hơn. Mình không làm được, khó nói cho ai. Và quyết định, mỗi lúc trở về quê hương, vận trên mình trang phục Cham. Lòng cũng lo âu, rằng người ta sẽ nhìn mình với ánh nhìn khác. Thực tế thì các cô chú bác nhìn mình cũng lạ thật, các cô thì hay khúc khích cười. Một ngày, khi đang cà phê làm việc ở quán gần sân bóng, một cụ đi ngang qua, bỗng ghé ngang chỉ để nói: cháu mặc đồ Cham đẹp lắm, rồi ông đi. Lúc đó, mình tin rằng trong tâm khảm mỗi đứa con Cham đều mong mỏi thực hiện điều đó, đều yêu và mong nhìn thấy dáng phục trang Cham

vì, cho ta, và con cháu

vì, cho ta, và con cháu

25.9.2013. Xin đưa ra một lời kêu gọi nhé, rằng các bạn trẻ, mùa Katé sắp tới, hãy không chỉ nhận thức giữ những ngôi tháp thiêng sạch sẽ hơn, hay mặc trang phục Cham lên tháp, mà cả một mùa Katé trang phục Cham, chỉ như lòng mình yêu. Dũng cảm, nhé! Cho bản thân, và cho con cháu nhìn thấy, và tự tin hơn để thể hiện màu sắc của mình.

Chia sẻ cảm nhận của bạn