[NKTT] Đám cưới. Chế Mỹ Lan. Champaka.

[Nhật ký]

Trong khoảng một tháng trời, mà thực nhiều chuyện xảy ra. Bầy ong lại đến nhà mình làm tổ, những con ong bé nhỏ vốn hiền hòa, chỉ khi ta không chạm đến ngôi nhà của chúng. Chúng sẵn sàng hy sinh tính mạng của mình để bảo vệ cho sự bình yên của những chú ong khác, cho tổ của chúng, và nhất là, vị ong chúa ngự trị bên trong.

Mbeng mânyum
Đợt này về quê đám cưới cô em họ, gặp gỡ nhiều yut lâu lắm mới hội ngộ, hay những khuôn mặt đã quen, quý nhau mà chưa một lời với nhau. Ăn 3 đám cưới, vui thì có vui, mà cũng có cái buồn riêng: thức ăn. Không biết từ khi nào Chàm mình dùng quá nhiều thịt heo làm thức ăn. Bàn ăn quanh đi quẩn lại những món thật nhiều thịt, nhiều đến không còn muốn ăn chi nữa, đến chẳng còn thấy gì ngon ngoài miếng bánh mì hay món bánh gạo trắng tinh.

Nhật Bản phát triển đến thế mà trông ai cũng khỏe mạnh thon thả. Đến Ấn Độ mới biết phần lớn họ ăn chay, thịt chỉ gồm ít cá, gia cầm, trứng, sữa bò/dê và rất nhiều rau củ quả, mà họ khỏe mạnh. Chàm ta ngày trước ăn rất xanh, sạch và bổ dưỡng. Mà thực phẩm giờ chịu ảnh hưởng văn hóa lai tạp, thành ra thịt cá rất nhiều, được nuôi bằng đủ thứ hóa chất độc hại, các món ăn truyền thống (bánh trái hay món chính) đều vắng mặt. Nó sẽ đồng nghĩa với tương lai nhiều người ung thư hơn, mỡ máu, dư đường, huyết áp.

Làm sao để nâng cao nhận thức cộng đồng? Khi chính bản thân chúng ta đang đánh mất ẩm thưc vốn văn minh của chúng ta? Liệu chúng ta có đủ sức mạnh tạo nên tiếng nói ở mỗi thôn palei để chúng ta ăn ngon hơn, sạch hơn, đẹp hơn, và nhất nữa, giữ gìn và phát triển ẩm thực truyền thống cha ông?

Chế Mỹ Lan

Có nghe chuyện bàn tán về tập thơ mới nhất của chị trên Inrasara.com (Giới thiệu tác phẩmPhản hồi Nguyễn về lời giới thiệuTừ Chế Kim Trung đến Chế Mỹ LanThư Thiên SầuWeb Sara và CMLSơ kết vụ việc), và cảm thấy đôi điều đáng tiếc. Đáng tiếc vì gốc của nó là về lời mở của Amasaty, nhưng sau đó lại đi quá xa, là thơ của chị Chế Mỹ Lan, và ta lại hay đánh đồng với con người chị. Ôi, ai chẳng có tập thơ hay – dở, cớ chi vụ việc lại đi theo hướng tiêu cực đến thế nhỉ? Thay vào đó, một lời cảm ơn của Amasaty, hay của tác giả, thì vụ việc đã đẹp hơn biết nhường nào, đặc biệt là khi chị là người cũng góp nhiều công sức với văn hóa dân tộc. Và bởi, đáng sợ nhất với một nghệ sĩ, và một con người là chỉ nhận lời ngợi khen hời hợt, mà không có lấy một lời góp ý thực sự sâu sắc, tinh tế và chất lượng. Chỉ có thế, ta mới vượt qua chính mình mà vươn xa hơn…

Rốt cục, kẻ chê ta (chê đúng) là thầy ta, và cần được đối xử như một người thầy

Chamapaka.com

Xưa giờ, dù champaka.com có nhiều bài viết chống lại cha mình dùng lời lẽ thô tục (quyền của người mà), mình vẫn quyết định giới thiệu website ấy cho nhiều bạn vì trên ấy cũng có nhiều bài viết khoa học giá trị. Mà gần đây, lần đầu tiên web ấy nhắc đến tên mình. Ầy, chuyện to rồi. Dĩ nhiên champaka hay trích dẫn một câu hay một vài câu mà phân tích, mình thì thích dẫn nguyên bài hơn, nguyên tắc khoa học nghiêm túc mà. Bài viết xem ở đây – Hiện tượng Quảng Đại Cẩn – nhé!

  1. như Quảng Đại Cẩn đã từng lập nhóm Damdara Champa cho nên chỉ một số người Chăm như Jaka, Jayam là những con chim mồi tơ Katrau Tuai làm theo Quảng Đại Cẩn
  2. Khi câu hỏi nào Quảng Đại Cẩn bí thì có Jayam (con ông Lưu Văn Đảo – Ban biên soạn) và Jaka con Phú Trạm – bạn của Quảng Đại Cẩn) tiếp sức nói đỡ lời cho Quảng Đại Cẩn.
  3. Những người theo Quảng Đại Cẩn chỉ có Inra Jaka (con Phú Trạm) và tên nặc danh là Tào Lào (chắc là Jayam con ông Lưu Văn Đảo), không dám ra mặt cũng ăn nói vòng vo lúng túng, nhạt nhẽo như Quảng Đại Cẩn.

BBT Champaka nghĩ gì nhỉ? Khi

  1. Mình không hề biết nhóm Damdara Champa, càng không biết Cei Cẩn lập nhóm đó, thì làm sao mà có chuyện mình là “chim mồi” mà “làm theo” nhỉ?
  2. Ấy, nói có sách mách có chứng. Các bạn có mặt hôm đó ắt biết là mình cũng bảo mình không dùng cách viết của BBS bao giờ, dù mình không chống lại nó, và mình cũng nói đỡ các bạn khác nữa.
  3. Trời ơi, Po Yang Lơy, các bác Champaka ơi, từ xưa con cháu này viết chữ trên gilaipraung – có cả tiếng Chăm – là viết theo kiểu chi mà kêu là đàn con cháu này “theo” Cei Cẩn nhỉ? Và ra mặt  thì con cháu này ra mặt từ thuở Gilaipraung chào đời rồi, và không ưng cách của BBS rất nhiều điểm.

Trong bụng thì mong BBT Champaka xem xét lại các chi tiết kể trên của tác giả Nguyen Van Xuong, và chỉnh sửa lại các thông tin kia.

Chia sẻ cảm nhận của bạn