Cảm nghĩ về nói thời gian trong sep Cam

Trước khi có phong trào tập nói tiếng Cham (sep Cam) trong sinh viên thanh niên (dem dara) Sài Gòn (Baigaor), mình vẫn băn khoăn về cách nói ngày tháng (thun bilan) trong sep Cam drei. Liệu ta có nói giống như tiếng Việt?

Ví dụ: 9 giờ 15 phút ngày…

Nhưng mình cứ để ý một số khác biệt sau:

  1. Trong sep Cam nói: thun bilan thay vì ngày tháng
  2. Khi hỏi: tuk halei nao thay vì mấy giờ đi
  3. Mình có: thun + … bilan + … harei + …, nên nghĩ, theo cấu trúc hay logic đó, sẽ là tuk + …
  4. Và sẽ hay hơn nếu phân biệt: tuk 9 (lúc 9 giờ) và 9 tuk (9 tiếng đồng hồ). Ví dụ: tuk 2 drei nao, 2 tuk ka tel – 2 giờ mình đi, 2 tiếng mới tới. Nghe sẽ hợp lý hơn là: 2 tuk drei nao, 2 tuk ka tel.

Và từ đó, mình quyết định nói theo tul + angka (số), nghĩ, ừ, ngôn ngữ là con người sáng tạo ra mà, dùng quen rồi nó sẽ là một phần của ngôn ngữ mẹ đẻ.

Đi Ấn Độ lần này, để ý cei Paxeh Lược (palei Padra) ngâm ariya  cổ, có đọc tuk + angka, mới hỏi: vậy Cham mình xưa nay dùng thời gian như thế nào? Trả lời:

  1. Trong văn bản hành chính Cham khoảng 60 – 100 năm trước, ta hay viết năm -> tháng -> ngày, thay vì [ngày tháng năm] như tiếng Việt. Có văn bản viết [ngày tháng năm] nhưng không nhiều
  2. Tuk wak: ta hay viết tuk + angka, và tần số xuất hiện của angka + tuk là rất ít

Cụ thể cần nghiên cứu thêm. Nhưng cho tới lúc đó, mình vẫn nghĩ tuk + angka là hợp lý. Mik wa adei saai drei có ý kiến hay phát hiện gì mới thêm, đóng góp để chủ đề được sáng rõ nhé.

Một chia sẻ về “Cảm nghĩ về nói thời gian trong sep Cam

  1. nangphanrangntnangphanrangnt

    Minh van dung tul 1, tuk 2… de noi ve thoi gian. Minh nghi cai nay khong moi nhung chung ta khong de y thoi. Cac van ban Ariya nhu jaka noi co noi de cap den rat ro nam, thang, ngay, gio.
    :)
    Chung ta can tap lam quen voi kieu dung nay thoi.

Chia sẻ cảm nhận của bạn