Thảo luận: “Thử nhìn lại các giả thuyết về kĩ thuật xây dựng Tháp Chăm” của các nhà khoa học trong và ngoài nước

Mấy ngày nay, đầu óc cứ suy nghĩ về những chiếc Linga được đặt trang trọng bên trong các ngôi tháp Chăm. Lòng thiết nghĩ, cần phải khơi lại những nhận định của các tác giả trong và ngoài nước về kĩ thuật xây dựng tháp Chăm.
Dưới đây là một số giả thuyết của vài nhà khoa học:
1/ Tháp xây bằng gạch mộc rồi nung toàn bộ (Leuba 1923)

2/ Tháp xây bằng vữa là nước cây xương rồng trộn mật mía tạo thành (Ngô Văn Doanh 1978), hay nhựa cây dầu rái (Trần Kỳ Phương 1980), hoặc gạch được xây bằng vữa đất sét rồi nung lại (Awawrzenczak và Skibinski 1987).

3/ Tháp được xây bằng kỹ thuật mài xếp gạch (Trịnh Cao Tưởng 1985).

4/ Tháp được xây dựng bằng nguyên vật liệu sản xuất tại chỗ (địa phương) với kỹ thuật xây dựng mài xếp phần vỏ và sử dụng vữa là bột mịn có độ nung như gạch xây tháp trộn với nước tạo nên (Lê Đình Phụng 1990).

5/ Còn theo truyền thuyết dân gian thì còn truyền ở các làng Chăm – Ninh Thuận hiện nay là tháp được xây bằng gạch mộc còn ướt chưa nung. Trước khi xây những viên gạch này đều nhún vào dàu thực vật, rồi mới dùng xây tháp liền ngay lúc đó. Khi xây lên cao khoảng 1 – 5m thì ngừng lại để cho gạch khô và kết dính với nhau, rồi lấp đất xung quanh từng tháp đã xây. Sau đó, họ tiếp tục đứng trên lớp đất này xây tiếp cho đến khi xong tháp. Xây tới đâu lấp đât theo tới đó cho đến tận ngọn tháp. Cuối cùng họ đốt lửa nung đỏ tháp.

Khi tháp xây xong, người ta dùng lớp đất lấp xung quanh bên ngoài tháp thay cho dàn giáo, bằng cách gạt lớp đất này ra ngoài tạo thành một mặt bằng xung quanh tháp để cho thựo điêu khắc tiến hành trang trí. Công đoạn trang trí được tiến hành từ ngọn tháp dần dần đến chân tháp. Trang trí tới đâu người ta gạt đất ra tới đó cho phù hợp với thế ngồi của thợ trang trí và điêu khắc. Hình tháp sẽ lộ ra dần dần khi những lớp đất này được gạt ra. Cuối cùng khi những lớp đất được gạt ra hết thì tháp sẽ hiện ra nguyên hình hoàn chỉnh (Thành Phần 2000) (Từ 1-5 là lấy từ đề tài NCKH “THỬ NHÌN LẠI KỸ THUẬT XÂY DỰNG THÁP CHAMPA” của Quảng Đại Sơn).
Nếu ai là người yêu mến nền văn hóa này, hãy cùng trao đổi nhé. Chú ý tới những chiếc Linga!

Một chia sẻ về “Thảo luận: “Thử nhìn lại các giả thuyết về kĩ thuật xây dựng Tháp Chăm” của các nhà khoa học trong và ngoài nước

Chia sẻ cảm nhận của bạn