Sự trăn trở về các bậc trí thức Chăm trong nước

Trong nước, một số trí thức Chăm có lòng yêu dân tộc nhưng không dám thể hiện lập trường của mình. Điều này khiến người ta gán cho họ một sự nhu nhược, hay gán cho Nhà nước một sự hà khắc. Cả hai điều này đều tác động bất lợi cho cả hai phía: Nhà nước và dân chúng Chàm.

1. Chúng ta đã mất đi những gì trong mấy chục năm qua?  Năm 1840, vua Thiệu Trị ông ban hành qui chế dân tộc bản địa , cho phép người Chăm được tự trị trong vùng Ninh Thuận, Bình Thuận. Thời chính quyền Nguyễn Văn Thiệu có Bộ phát triển sắc tộc thay thế, đảm nhiệm việc quản lí. Chính sách ưu đãi này đã bị hủy bỏ sau năm 1975.

Trường Trung học Po Klaong Garay nay đã bị thay thành tên khác, và chức năng cũng không còn tương xứng như trước đây nữa. Đối với một dân tộc vong quốc, nền văn hóa bị mai một, chúng ta rất cần có một môi trường giáo dục riêng, để bảo vệ bản sắc văn hóa rất riêng; thế nhưng ngay cả điều này cũng bị khước từ!

Gần đây, nhà nước có chính sách thu hồi đất đai vùng người Chăm sinh sống để quy hoạch. 73 hộ người Chăm đã bị mất đất, phải nhận tiền đền bù. Số hộ này còn tiếp tục tăng lên, vì việc thu hồi đất đai của Nhà nước vẫn còn diễn ra.

Ban biên soạn sách chữ Chăm được thành lập vào năm 1978. Tổ chức này là cơ quan quan trọng nhất được Nhà nước dành cho người Chăm kể từ năm 1975. Đã bị đóng cửa vào năm 2010! Nguyên nhân là sai lầm trong cải biên chữ viết.

2. Các bậc trí thức trong nước đã nói điều gì? Các bài viết ít khi đề cập. Nhiều người chỉ viết văn thơ cho khuây khỏa tâm hồn. Tính đấu tranh trong nhiều tác phẩm còn cùi mọn, nếu không muốn nói là theo hình thức cải lương. Chúng ta có quyền được hưởng quyền lợi chính đáng, chứ không phải nhận sự chia sẻ từ phía Nhà nước.

Phải chăng họ sợ đụng chạm đến các vấn đề “nhạy cảm”? Nếu vậy thì quả thật, các tri thức trong nước vô tình làm mù tịt nhân dân. Một quyền lợi chính đáng về tự do ngôn luận đã bị chính họ bỏ qua. Hay là, quyền tự do ngôn luận không đủ cho họ sự dũng cảm để bày tỏ ý kiến?

3. Đấu tranh là quá trình vận động diễn ra tất yếu trong xã hội. Muốn đấu tranh hiệu quả thì phải quy tụ đông đảo quần chúng, nếu không muốn nói là phải có tổ chức. Chúng ta có thực hiện được điều này không? Các hội mà ta có thể tạm nhắc đến: Chi hội dân tộc Chăm, Hội đồng hương Chăm. Mặc dù các hội này không có hoạt động nào vượt qua sự cho phép của pháp luật, nhưng họ vẫn e dè. E dè vì sợ. Và điều gì khiến họ sợ? Nguyên nhân nằm trong chính bản thân họ, và từ phía Nhà nước. Phải chi Nhà nước cởi mở với người Chăm hơn.

4.  Tuy nhiên, xem xét nhiều khía cạnh, ta không thể phủ nhận vai trò của các bậc trí thức Chăm trong nước, ngược lại ta phải thấy trọng trách của họ. Các lễ hội lớn Katé, Ramâwan, Rija nâgar,…đều tổ chức tốt hằng năm. Họ nhiệt tình đứng ra đảm nhiệm. Đặc biệt là ngày hội Sắc màu Katé –  Ramâwan được tổ chức hằng năm đã gắn kế người chăm ở đây vào một ý thức dân tộc. Nói về phong tục thì họ bảo tồn khá tốt. Đấy là điểm đáng ghi nhận.

Các bậc trí thức Chăm trong nước có nhiệm vụ khơi dậy ý thức dân tộc cho thành phần người Chăm trong nước, đấu tranh bảo vệ quyền lợi chính đáng, bảo tồn di sản văn hóa dân tộc. Nhiệm vụ này cần thực hiện trong sự cởi mở giữa họ với cấp chính quyền. Những nguyên nhân nảy sinh các vấn đề nêu trên không chỉ dành cho các trí thức Chăm trong nước mà cả phía Nhà nước nữa.

2 chia sẻ về “Sự trăn trở về các bậc trí thức Chăm trong nước

  1. jadarjadar

    Bắt chước ai mà gọi Chăm thành Chàm vậy Nam Mộ Dung kia. Nếu Dung nhà ta mà có được địa vị như mấy ông kia thì hoành tráng lắm đây. Chắc có chiến tranh mất. kà kà. Hoan hô! Bạn trẻ rất có tinh thần. Nhưng hãy biến nó thành hành động giùm tui tí nhóc. Chứ viết nhiều quá, chỉ bó hẹp trong này, ai giúp được nhóc hay giúp được panran mình đây.

  2. pakeitakpakeitak

    ” Chúng ta đã mất đi những gì trong mấy chục năm qua
    Các bậc trí thức trong nước đã nói điều gì?
    Đấu tranh
    Các bậc trí thức Chăm trong nước có nhiệm vụ khơi dậy ý thức dân tộc cho thành phần người Chăm trong nước”
    KHÔNG BIẾT BẠN MUỐN NÓI GÌ NỮA,BẠN CHỈ NGHĨ 1 VẤN ĐỀ MÀ KHÔNG CHỊU NHÌN XA HƠN.
    BẠN CẢM THẤY:”Ở NHÀ NGƯỜI TA, ĂN CƠM, NGỦ NHÀ NGƯỜI TA MÀ BẠN LẠI MUỐN ĐỐT NHÀ HỌ”

Chia sẻ cảm nhận của bạn